| Artxibo OCR | bizikleterooko©^
ciclistas urbanosvitoria gasteiz
GUPPIL APTEA
Euskadiko hiri txirrindularien elkarteek, Biziz Bizi, Kalapie, Bizikleteroak, Gurpilartea
eta Balazta-k osasungintzan, mugikortasunean, jasangarritasunean, hiri
segurtasunean, ingurumenean eta ogasunean ardura eta eskuduntza duten
administrazioei honakoa eskatu nahiko genieke:
COVID-19 ak sortutako egoera larriari aurre egiteko, gizartearen mugikortasuna
eta egonaldia, erarik seguruenenan bermatuak izan daitezken, presazko baliabide
eta ahaleginak har ditzala, bide segurtasun eta osasun berme guztiak
errespetatuaz.
ZIOEN AZALPENA
Berriki Bizikletarentzako Hiri Sareak agiri bat plazaratu du, non bertan hiri eta
lurraldeetan Covid-19 larrialdi egoerari aurre egiteko, bizikletaren erabilera
sustatzeko plan bat, ageri den. Bertatik, gure lurralderako garrantzitsuak diren
gaiak egokitu eta moldatu ditugu testu honetan zehar:
Koronabirusaren larrialdi egoera honek presazko aldaketa bortitzak dakartza
hirigune eta metrópoli mugikortasunaren alorrean, mugimenduak murriztu baitira
elkarren arteko distantziaren neurri seguruak tarteko. Paradigma berri bati aurre egin
behar zaio hurrengo hilabete eta urteetan. Aldaketa hauek Herrialde eta hiri
desberdinetan gauzatu dira, batzuk oso gertu ditugunan, Frantzia kasu. Bertan,
presazko plan integral bat gauzatzen ari dira, bizikleta ibilgailu nagusi gisakokatu
ahal izateko herrialde osoan, Covid-19ari aurre egiteko asmoz.
Gaur gaurkoz, ezin jakin noiz arte luzatuko den elkarren arteko distatzia neurri
segurua mantendu beharra, egoera honek bakarkako mugikortasun aukerak
bultzatzea dakarrelarik. Bizikletak, egunerokotasunerako itzulera modu antolatu eta
isolatu batean burutu ahal izatea berma dezake. Osasun Ministerioak ere, oinezko
eta bizikletazko mugimenduen aide egin du, pertsonen arteko distantziaren
mantentzea hoberen bermatzen duela baitio.
Azpimarratu nahi dugu Covid-19 pandemiak arnas aparatuari erasaten diola
bereziki, eta eremu kutsatueneko inguruneetan gogorrago erasaten ari da, zenbait
azterketa zientifikok eta munduko unibertsitatek berresten duten bezala (adb.,
Harvard Unibertsitatea, Aarhus Unibertsitatea, Sienako Unibertsitatea eta Boloniako
Unibertsitatea). Hori delà eta, motordun ibilgailu pribatu pertsonala lehenesten
saihestea zentzuduna dirudi, aurreko kutsadura mailaren errudun nagusietako bat
baita.
bizikleterooko©^
ciclistas urbanosvitoria gasteiz
GUPPIL APTEA
Bestalde, osasun krisi larriaren berpiztea krisi ekonomiko zein sozialari estuki loturik
dago, hori déla eta, berebiziko garrantzia ¡zango du garraio publikoak eta
mugikortasun aktiboak berpizte horretan, garraio mota merke eta eskuragarriak
baitira gizarte osoarentzat.
Garrario publikoetan, pertsonen arteko segurtasun distantziak mantendu
beharraren ondorioz, edukiera asko murriztu da (2 pertsona 6m2-ko) itxialdia
dela-eta. Egoera honek derrigortuta, herritar askorengan euren mugitzeko
moduaren aldeketa dakar, alegia, ibilgailu pertsonal motordunaren aldeko apustua
egitea ekar dezake, horrek dakarren arriskuarekin. Hau hórrela, garraio publikoaren
ohiko erabiltzaileek alternatiba bat bilatu beharko dute gertuko lekualdaketetarako,
aukera onena oinez edo bizikletan egitea da, distantzia ertainetan (8km azpitik)
bizikleta delarik eraginkorrena.
Bizikleta ibilgailu, merke, eraginkor, seguru eta ekologikoa izan arren, orohar, ez da
aukerako garraiobide gisa jotzen, jendea ez baita ausartzen errepidetik bizikletaz
ibiltzeko. Baina errai seguruak bultzatuz gero, erabiltzaile gehiago erakarriko lituzke
aukera honek, garraio publikoaren beste altenatibarik ez dutenentzak utziaz.
Oinezkoei dagokienez, 2.5m azpiko espaloiak eta hauei atxikita dauden bizikleta
bideek, ez dute bermatzen pertonen arteko distatzia minimoa. Horregatik, espazio
publikoaren banaketaren analisia egitea beharrezkoa ikusten dugu, aldi baterako
oinezkoen espaloiak zabaldu daitezen.
Egoera honen aurrean, presazkoa da segurtasuna bermatzea: a) oinezkoen
egonaldietan (zebrabideak gurutzatu aurreko egonaldietan, komertzio atarietako
hilarak eta garraio publikoaren zainguneak kasu); eta b) hiritarren mugikortasuna
modu seguruan egin dadin, bai garraio publiko eta baita norbanako mugikortasun
aukeretan (oinez edo bizikletan).
Honako sailkapen honetan bizikletaren erabilerak dakartzan onurak orokorrak
zerrendatuko ditugu, baita bereziki Covid-19 pandemiari aurre egiteko baliagarri
direnak:
• Banako garraio mota da, distantzia fisikoa errazten dueña.
• Itxialdi eta sedentarismo garaia hauetan, mugikortasun aktibo bat da,
osasuna eta ongizatea sortzen dueña erabiltzen duen pertsonarengan.
• Aukera duten orok egiten badu, garraio publikoaren okupazioa jeitsiko da.
• Salagaiak eta e-commerce banatzeko, bizikletalogistika modu azkar eta
eraginkorrena déla frogatzen ari da egunotan, bereziki gertuko
komertzioarentzat.
bizikleterooko©^
ciclistas urbanosvitoria gasteiz
GUPPIL APTEA
Hau delà eta, onderengo neurri hauek ahalik eta azkarren martxan jartzea
proposatzen dugu:
GIZARTE-OSASUNa ETA BIDE SEGURTASUNA BERMATZEKO OINARRIZKO
NEURRIEN PROPOSAMENA:
Bizikleta bideei dagokioneaz:
• Hirigunean gehienezko abiadura 30km/h-ra jeistea. 30hiria Erkidegoko
herri eta hiri guztietan ezarri behar da derrigorrez. Neurri honez gain, bizitegi
lasaietako guneetan 20km/h gehienezko abiadura muga ezarri beharko da.
Abiadura da istripu gehienen sortzailea, edota istripuen larritasuna
areagotzen du. Istripuak saihestea administrazioaren helburu nagusietako bat
izan behar du, orain gehaigo gure osasun zerbitzuak gainezka daudela.
• Hiri eta hiri-arteko bizikleta bideak ezarri. Zirkulazioarako errai bat baina
gehiago duten kaltzadetan eta bizikleta biderik ez badute, kaltzadako
eskuineko erraia mugatu modu merkean bizikleta ibiltzeko bidea egokitzea,
margotuta, konoekin,... edo beste banaketa mota batekin, bereziki
industriaguneetara edo Ian eremuetara doazen kale eta bideetan. Behin
krisi ekonomikoen aldia garaituta, bide hauek egokitu beharko lirateke
behin-betiko.
• Bi norabideko bizikleta erraiak norabide bakarrekoak bihurtu, kalearen bi
aldeetan erraiak dituzten kasuetan.
• Bizikleta bideen zaintza areagotu errespeta daitezen, aparkatuta dauden
ibilgailuek oztopatu ez dezaketen, erabiltzaileen arriskua igotzen delako.
Semaforoen inguruan:
• Semaforoen txandak aldatu edo batzuk itzali, lehentasuna txirrindulari eta
oinezkoek izan dezaten, itxaron denborak murriztuz, segurtasun distantziak
errespeta daitezen, gogoan izanik, medianetan oinezko edo/eta txirrindulariak
pilatuz gero segurtasun neurriak ezin direla bermatu.
• Botoidun semaforoak ez-gaitu edo ambar egoeran utzi, botoiak ukitzea
kutsatze iturri izan daitekeelako.
Gune publikoaren banaketari dagokionez:
• Oinezkoentzako eta txirrindularientzako espazioak handitu). Bereziki
espaloi eta bizikletarentzako distantziarik bermatu ezin daitekeen kaleetan,
batez ere, jende kontzentrazioa gerta daitekeen komertzioa dagoen kaleetan,
bizikleterooko©^
ciclistas urbanosvitoria gasteiz
GUPPIL APTEA
bankuak daudenetan eta garraio publikoen geltokietan. Oinezkoentzako
baldintzak bete ezin badaitezke, trafiko motordunari moztea eskatzen dugu.
Ostalaritza zerbitzua eskaintzen den kaleetan terrazak eta abar jartzeko
distantzia eta neurriak kontutan izan beharko dira.
Bizikleta publikoaren inguruan:
• Bizikleta publikoen zerbitzua martxan eduki (zerbitzua eskaintzen den
udaletan), maiz desinfektatuz eta erabiltzaileei eskularruen erabilera
behartuz, edo zerbitzua erabili ondoren eskuak garbitzea aholkatuz.
Bizikletentzako aparkaleku seguruen inguruan:
• Bizikletak aparkatzeko leku seguruak ugaritu behar den tokietan, betiere
oinezkoei lekurik kendu gabe.
• Behin behineko bizikleta aparkalekuak utzi, jendetza handia mugitzen
duten ekintzetarako erabiltzen direnak (baldin eta udalak horrelako tresneria
balu), beharra duten enpresa eta langune zentruetan.
Sektoreari bultzada ekonomikoa ematearen inguruan:
• Gobernu Zentralari urgentziaz eskatzea bizikleten salmenta eta
konponketa tailerren irekitzea, baimendutako mugimenduetan erabiltzen
duten pertsona guztiei zerbitzua emateko
• Bizikletalogistika bultzatu eta erraztu pakete txikien banaketa, bertako
erosketa eta udaleko zerbitzuak eskaintzeko.
• Pizgarri ekonomikoak bizikletak erabili eta erosteko. Dagoen egoera déla
eta, bizikleta oinarrizko ibilgailu bihurtu da, bere erosketa bultzatu behar da,
zuzeneko laguntzaz, BEZ beherapenak, salbuespen fiskalak bizikletak bere
langileen artean banatzen dituzten enpresei, etab.
• Pizgarri fiskalak lanera bizikletan doazen pertsona guztientzat, bai eta
bizikleta sustatzeko neurriak hartzen dituzten enpresentzat (gordeleku
egokiak eta seguruak, aldagelak takilekin eta dutxekin, langileentzako
bizikleta flota bat sortzeko, etab.).
Bukatzeko, azaldutako neurri guzti hauetatik batzuk soilik epe oso motzean
izango dira erabilgarri, itxialdiaren ondorengo lehen urratsetan. Neurri hauen
atzerapenak lehengo egoerara bueltatzea ekar dezake, edo okerrago auto
partikularraren erabilpenaren igoera ekar lezake, saihestu beharreko egoera
inondik inora.
bizikleterooko©^
ciclistas urbanosvitoria gasteiz
GUPPIL APTEA
Oinarrizko neurri hauek lehen bait lehen egikaritze aidera, Eusko Jaurlaritza
gonbidatzen dugu honako pausu hauek gauzatzera:
1. Neurri eta proposamen hauek Eusko Jaurlaritzak txerta ditzan
deskonfinamendu egoerarako planean.
2. Eusko Jaurlaritza, Aldundiak eta Udalen artean presazko lantalde bat
sortzea, neurri guzti hauek martxan jartzeko. Testu hau idatzi dugun
taldeetatik instituzioen eskura jarri nahi dugu, gure urteetako esperientzia eta
laguntza eskaintzeko asmotan, egoki ikusten baldin baduzue.
3. Epe ertainerako plangintza bat sustatzea, bizikleta ardatz duen helburu
bikoitzeko estrategia bat bultzatzeko:
a. Bizikleta bideen sare bat sortzea (bidegorriak), Hiri eta herri nagusiak
lotuko dituena; bai Hiri Herri, baita herri herri artean; eta aldi berean
sare hori erabilgarri izan dadin Europa mailako EUROVELO sarea
osatzeko.
b. Bizikleta mugikortasun ekonomia horren giltzarri eta pizgarri bilakatu
dadin, bizikleta salmenta, bizikletalogistika, zikloturismoa lagun...
Presazko bilera telematiko baterako eskaera egin nahi dizuegu gure proposamen
honen inguruan zuen iritzia jakiteko,, eta aldi berean, lanerako gure prestutasun
osoa eta elkarlanerako borondatea helarazteko, Eusko Jaurlaritzatik
mugikortasun-estrategiak eta gutxinakako prozesu honetan batera lan egin dezagun
epe ertainean.
Aidez aurretik zuen arrêta eskertuz, adeitasunez agurtzen zaituzte:
Kalapie: Hiriko Txirrindularien Elkartea (http://kalapie.ora [email protected]
650070692)
Biziz Bizi: Asociación de Ciclistas Urban@s de Bilbao (https://www.bizizbizi.ora
¡[email protected] 667462123)
Gasteizko Bizikleteroak Ciclistas urban@s Vitoria-Gasteiz ([email protected]
649396043)
Gurpil Artea Elkartea ([email protected] 675705191)
Balazta: Bidasoako Bizikletaren Aldeko Elkartea
(http://balaztabidasoaes.blogspot.com [email protected] | |
