| Artxibo OCR | Berria.eus
Gizartea
ALFONSO SANZ. HIRIGINTZA TEKNIKARIA ETA AHOEKUEARIA
«Hiri eredu berri bat nahi badugu, autoari trabak jarri beharko dizkiogu»
Trafikoa arindu eta autoari lehentasuna kenduko dion eredu baten alde, koherentziaz
jokatu behar dela uste du Gea 21 agentziako adituak. Agintarien jokabidean kontraesan
ugari antzematen ditu.
2017-01-10/1. Orzaiz
Mugikortasun eta hirigintza kontuetan, ospe handiko aditua da Alfonso Sanz (Madril,
Espainia, 1957), Gea 21 agentziako geógrafo eta matematikaria. Donostia, Gasteiz eta
Iruñeko mugikortasun planetan parte hartu du.
Autoen neurrira eginak daude hiriak?
Bai, hala izan da historikoki. Azken 70 urteetan, erraztasunak besterik ez zaio eman
autoari, eta, ondorioz, abantada gaindiezina du gainontzeko garraioekiko. Eta egoera
iraultzeko politika eraginkorrak aplikatzen ez diren bitartean, hala izanen da.
Zuk ongi ezagutzen dituzu Hego Euskal Herriko hiriburuen kasuak. Egokiak iruditzen
zaizkizu autoen presentzia murrizteko hartu dituzten neurriak?
Kasu zehatzak aztertzean, garrantzitsuena ez da jakitea zenbat bidegorri egin dituzten
edo zenbat kale egokitu dituzten oinezkoentzat. Hainbat faktore hartu behar ditugu
kontuan, mugikortasunak lotura estua baitu lurralde antolaketarekin, hirigintzarekin eta
kulturarekin.
Gasteiz eta Donostia eredu bihurtu dirá mugikortasun politikei dagokienez. Ean ona
egin duten seinale?
Bai, baina hiri bakoitzak hirigintza eredu propioa dauka, eta oso ezberdinak dirá euren
artean. Gasteizen, esate baterako, ongi egin dute lan, baina oso hiri konpaktua da, eta
oinez nahiz bizikletaz egin daitezke distantzia gehienak. Beste hiri batzuetan, zailagoa
da zenbait traba gainditzea, hirigunetik kanpo ere metrópoli eremu zabala dutelako.
Horrelako zerbait gertatzen da Donostian: neurri egokiak hartu dituzte bame
mugikortasunari dagokionez, baina, aldi berean, eremu metropolitanoa zabaldu egin da,
etxebizitzak eraiki dituzte aldirietan, eta bestelako arazoak sortu ditu horrek. Jendeak
desplazamendu asko egin behar izaten ditu, eta kanpoaldeko auzuneak ez daude behar
bezala prestatuta. Toki askotan dute arazo hori: erdiguneko auzoetan egiten dituzte
hobekuntzak, baina aldirietara joan behar baduzu —lanera, adibidez—, altematibarik ez
dago. Ondorioz, autoarekiko menpekotasuna ez da desagertzen.
Prebisiorik ez da egon askotan. Iruñean, garai batean, inora ez zihoazen bidegorriak
eraiki ziren, funtzionaltasunik batere gabekoak...
Oinarrizkoa da helburuak aurretik planifikatzea. Zein da zure hiri eredua? Nora jo nahi
duzu? Eta, behin helmuga argi duzula, pieza guztiak koherentziaz mugitu behar dituzu.
Zure helburua bada autoak eragindako arazoak murriztea, bi motatako neurriak aplikatu
beharko dituzu halabeharrez: alde batetik, garraio alternatiboak sustatzekoak, eta,
bestetik, auto pribatuaren erabilera murriztekoak. Sinplea dirudi, baina herritar, agintari
politiko eta teknikariei kosta egiten zaie ideia hori barneratzea: beste hiri eredu bat nahi
badugu, autoari trabak jarri beharko dizkiogu.
Erresistentzia sumatzen duzue halako neurriak planteatzean?
Denek sustatu nahi dute bizikletaren eta garraio publikoaren erabilera, kutsadura
murriztu, trafikoa lasaitu... baina, aldi berean, ez di ote autoari lekurik kendu nahi;
aitzitik, erraztu egin nahi dute autoarekin edonoraj oatea. Eta hori kontraesan bat da.
Bata ala bestea, baina biak ez. Aparkalekuak dirá horren adibiderik garbiena: etxe
ondoan nahi ditugu, eta zentrotik hurbil, baina udaletako arduradunek ulertu behar dute
aparkaleku gehiago eraiki eta autoa gertu uztea errazten badute, nekez lortuko dutela
jendearen ohiturak aldaraztea. Iruñean, adibidez, erosoegia da autoarekin hiriko
erdialderainoj oatea eta bertan aparkatzea. Eta Donostian ere lurpeko aparkaleku gehiegi
eraiki dituzte, bisitari eta turistei begira. Hori kontraesana da.
Kutsadura murriztu eta autoak erdigunetik ateratzeko neurriak hartu dituzte Europako
hiriburu askok. Euskal Herriko hirien ispilu izan behar al dute?
Ez dute zertan izan. Beti Europari begira egoteko joera dugu: Kopenhage, Amsterdam...
Baina horiek bezain eredugarriak izan daitezke Gasteiz eta Donostia. Einean, zer da hiri
eredugarri bat? Bada, oro har, ongi eta gaizki egindakoak kontuan izanda, eboluzio
positiboa izan duen hiri bat. Norabidea marka dezakeena. Amsterdamen, adibidez, oso
hedatua dago bizikletaren erabilera, bai, baina ez da gauza bera gertatzen metrópoli
eremu guztian, ezta eskualdean ere. Autoek pisu handia dute eremu zabalago horietan,
eta oinezkoen egoera ere ez da sobera ona. Beraz, non jarriko dugu arreta? Europan
aplikatzen diren neurri onuragarriak hona ekartzea ongi dago, baina okerrak ere aintzat
hartuta. | |
