| Artxibo OCR | 8
iritzia ,
't
H6MEN. 1990uztaila 20ostirala
Zikloturismoan odola maiztxotan
Gehiegitan, diote estatistikek. Igande
goize? asta barruko stressak ahahtzi na-
hirik hart;] bizikleta eta paseatzera atara
ziren duala gutxi Joxa Mari Saiz ata
Martin trizar. Azkenako aldia izango
zutan, Billabona parean kotxe batek harra-
patu, eta bertan hilik utzi bait zituen. He-
riptz bikoitzaren bortizkeriak berotu egin
ditu egunkari eta aldizkarietako orriaideak.
Estatistika hotzak, ordea, zara dio, bi hila-
betez behin bizikleta zale bat hil ohi dala
euskal elkarte autonomoan, Nafarroa eta
Iparralde aparte. Bi gurpilen gainean ttipi
ttapa doanak kalte handirik ezin egin lau
ardatzetako kamioiari txokerik suertatuz
gero, ezta ere kubataz gainezka datorren
larunbat gaueko txorimaloaren kotxe
arruntari. Galtzekoa, eta beti gainera, zik-
listak. Eta horrexek behar lituzke bere ba-
beserako neurri bereziak, iege araudiak,
azpiegitura egokiak, trafiko zaindarien be-
girunea, bolantea esku artean darabii-
tenen errespetua. Guzti honetatik, batere
ez, edo ezer gutxi, ornen dago euskal
errepideetan. Guzti horren eske, hain
zuzen, aritu zaizkigu asta honetako eritzi
emaleak, bizikleta munduari lotuak biak,
eta bizikletazaleen gutxieneko eskubideen
defendatzaileak. Amets barbera biak: Ho-
landan duten adinako edo antzeko
araudi—errespetu giroa gureganatzea bi
gurpilkoari eraginez dabilenarenganako.
Billabonakoa bezalakorik berrlro gerta ez
dadin, bizikletan ibiltzea plazerra, eta ez
arriskua, lortzeko bidean.
Errespeturik eza
hiri arteko bezala. Bastea, bizik'
lata denborapasa edo atseden
tresna bezala. Hirí arteko ga-
rraío arican honako aukera hau
behar genukeela usté dut: bízlk>
lata trenez eraman ahai izateko
aukera, dístantzia luze nahiz la*
burretan. Eta .autobusa ere ez (N
tzateke baztertu beharreko au-
kera. ^
Hiri barruko garraíoan berrfz
—ustez arrísku ttíkíagokoa —
ibilbide batzu beharko geni-
tuzke, bizi—karrilak. Eta apar-
kalekuak. Zeren bada hortík
kotxe'-karrilik, bus — karrllík.
taxi^karrilik, baína bízíkletare-
klko paenas dagoen lekurik.
Bada, bestetík, kotxe. kamíoí.
autobús eta motoentzako apar-
kalekurik. baina bizikietentzako
ezer gutxl. Garraío hondarrak
garela esan genezake, baína
ernel kutsadura gutxíen sortzen
dueña —batere ez— eta ose-
sungarriena.
Oenborapasa gísa berriz
badu bizikleta kutsu bikoítza: kl-
rola egin nahi dutenona eta
egun —edo ordu— batzu libre
hartu eta lasai iasai pedaleí era-
glnez gozatu nahi dutenena. Ez
litzateke oso asuntu zaíla
bizi-karrilak egitea bigarren
mailako errepídeetan, hauek
zeozer zabalduz. ibilbjde altor*
natiboak eskuratuz, normalean
trafiko ugarí eta bizkorra duten
errepideekin kontrastatuz. Bes*
tetik, errepide ozkarrentzako
projektuak egiterakoan arzen
zabalagoak egitea ere ez litza-
teke izugarrízko iantegia. ho-
rietan bizi—karrilak jarri ahal
izaUko.
laburbilduz, muturreko guz-
tiak jasotzeko jaioak gara non*
balt, bal hiri harnean bal errepí-
deetan. ez bait gara inorentzat
arrísku. Abiadurak erabateko te-
hentasuna duen gizarte ho-
netart bizi gara, stressaren sp-
soiea.n. eta geidi íbíltzea bes-
teentzat arriskugarria da antza
denez.
Ñaimundo MENDIBURU, EGm
erakundeko kidea
KuHura eta a^iegitura
LEHEN lehenik Billabonako
ístripua déla eta ñire
—gure— dolumina azaldu
nahi nuke. zera erantsiz.
ez déla, zorítxarrez, ez aurrena
ezta azkena ere izan Euskal He*
rriko errepídeetan gertatua. is-
tripu zerrenda beitz eta luzea
bait dugu zikiismo eremuan
gure lurrean.
Badugu ínformazíorík. iritzí
publikoari jakin árazi ez badíote
ere. Gasteizko gobernuak ba-
duela esku artean txosteník Is-
tripu salí honetaz. Eta garran-
tzízko datu latz bat ageri déla
dokumentu horretan: N —1 erre*
pidean, euskal elkarte autono-
motik igarotzen den zatian, ez
dagoela kilómetro bakar bat ere
zikioturistaren batek istripurik
izan ez duenik. Eta Istripu guz-
tiok zikioturistek Jasaten duten
segurtasun—ezari lotuak daude
noiabaít: ez bait zaio batere
errespeturík, eta bere eskubí-
deak ez dirá, antza. bolantea
darabilenaren parekoak.
Gure iritziz horrelako Istri-
purík izango da gerora ere, harik
eta zikiistek azpiegitura bere-
zirik izango duten arte, arrísku
handirik gabe ibil ahal izan dai-
tezen errepideetan. Bestetik,
Aru/furafaktorea ere oso garran-
tzizkoa delakoan gaude. Bizik-
letan dabílenarenganako erres-
petuaren kultura, elegía.
Eskatuko genukeena? Gas-
teizko gobernuak prestaturik
dauzkan egitasmoak, planak,
martxan jartzea. Badakigu
«Plan de Seguridad Via! para Ci-
clistas» delako bat baduela tra-
fiko zuzendaritzak, Gasteíz*
koak, eta zehazkiago, baduela
egitasmo konkretu bat kajoiren
batean; garai bateko trenbide
zaharrak, gaurregun erabiitzen
ez direnak, bizíkietaz ibíltzeko
egokitzea.
Ez dugu, egia esan, espe-
rantza handirik egitasmo horiek
gauzaturik ikusteko, baina derri-
gorrezkotzat jotzen dugu horiek
gauzatzea. Horiek. eta esan be-
zala, kotxe, autobús nahiz ka*
mioi gidarien kultur arioa lan-
tzea. Esan nahi genuke, bes-
talde, era honetako istripuak ez
direla soilík errepideetan gerta*
tzen. Hiri barruan ere sobera
izan ohi da horrelakorik. Adibide
trajiko ugaririk badugu blzikleta-
zaleok, garraío gisa edota pa-
seatzeko zíklista bilakatzen ga-
renok.
Edota BERGUA, DowsMo
KAIAPE IMIetazale taldáoa
Esan dezagun, ezer baíno
lehen, zíklista zera déla,
bizikietaz ibiü ohi den
pertsona. Beraz, motoa,
kotxea, autobusa edo trailerdun
kamiola gidatzen dueña bezain
pertsona. Honexegatik diot
hau, ze ñire ustez arazorík la-
rriena pertsonenganako erres-
peturik eza bait da. Errepi-
deetan, karreteratan, bizi gareri
gizarte honen gainerantzeko
ataletan bezaiaxe ibilí ohi da eta
jondea: «arrain handia txikia jan
hahirik».
Ez du ínolako aitzakiarík zik-
lísta «beldurtu» nahi duen gída*
riarentzat hau geidi dabilelako
edo albokoarekín hizketan. El*
karren parean'doazen bi txírrin-
dularik ez dute kotxe batek
adina leku betetzen, iuzeera be-
rriz motzagoa dute. Arazoa,
beraz, automobil gidariaren ja-
rrera prepotente eta handína-
hikoa da.
Garrantzízko beste arazo bat,
aurrekoari hestukí lotua. presa
da. Automobilak azkarregi ibiii
ohi dirá, urduritasun handíegia
somatzen.da errepideetan eta
aurreratzerakoan. adibidez, as-
takeriak egin ohi dirá. Bizikietaz
gabiitzanok. antza, hutsaren
parekoak gara, políkí Ibiltzen
gara, presarik gabe, ez gara el-
karrekin norgehíagoka aritzen.
Hitz batean, ez gara kontutan
hartzeko modukoak.
Gainera, ez gara batere arrís-
kugarríak trafikorako. Behar*
bada zíklista bat harrapatzen
duten bak’oitzeko kotxe, au-
tobús edo kamíoi txofer bát
zauriturik gertatuko balitz
gauzak bestelakoak lirateke.
Bestalde. eta jakinik jon-
dearen hezkuntza ario honetan
ez déla bi egunetako gauza, ez
legoke batere gaizki Adminis-
traizoak —guztíak, hasi udale-
tatik eta Sruselaseraíno— aha-
legín guztiak egitea eta geure
egoera larriaz kezkatzea. Irten-
bideak?
Bi arlo jorratu beharko lira-
teke. Bata, bizikleta garraío
tresna gisa. bai hiri barruko bai | |
