| Artxibo OCR | Eskola
..Bjdea,
....Gida
teknikoa
... Tekmkoa
Eskola bidea, mugikortasun
iraunkorrerako eta segururako neurrla
Vnona-Gaste'^’
Argitaraldia:
© :
Internet:
Argitaratzailea:
Zuzendaria:
Egilea:
Diseinua:
2014ko urtarrila
Euskal Autonomía Erkidegoko Administrazioa Herrizaingo Saila
www.euskadi.net/trafico
Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia
Servicio Central de Publicaciones del Gobierno Vasco
C/Donostia-San Sebastián kalea,1 - 01010 Vitoria-Gasteiz
Ignacio Eguiara Garay
Isabel Prieto de Blas
www.tk-taldea.com
aurkíbídea
1. SARRERA 7
2. JARDUERA-ILDOAK 8
3. ESKOLA BIDEAREKIN LOTUTAKO ESKU-HARTZEAK 9
3.1. ESKOLA BIDEA AZPIEGITUREN BIDEZSUSTATZEA 9
3.2. ARAUDIA BETETZEA ESKOLA BIDEA SUSTATZEKO 10
3.3. JARRERA-ALDAKETA NAHITAEZKOA DA 11
Aurkezpena
Azken hamarkadan bereziki, eraldatzen ari dira gure hiriak, eta halako borroka mo-
duko bat sumatzen da, iraganeko ideologiek eta Joerek eremu publikoaren erabile-
rari dagokionez lapurtu zigutena berreskuratzeko.
Urteotan guztiotan, gure hirietako segurtasun- eta mugikortasun-arazoak bereizteko
ahalegin horretan, gure hirietan zer den garrantzitsua identifikatu ahal izan dugu. Au-
rreko paradigman, hiri-espazioa herritarren bizi-kalitatea bermatzearekin zerikusirik
ez zuten interes ekonomikoen arabera diseinatzen eta antoiatzen zen. Badarama-
tzagu hainbat urte, berrizjoera hori aidatzeko ahaieginetan, gure hirien deseinuan
eta gure bizitzetan espazio pubiikoaren kaiitateari dagokion iekua eskaintzeko.
Bizi-iraunkortasuna aintzat hartuta-termino hori Ekonomiako korronte batek as-
matu zuen-, bizi-kaiitatean eta hiriko ahuienen segurtasunean Jarri behar dugu in-
darra, trafiko oidarkor, zaratatsu, segregatzaiie, kutsatzaiie eta antidemokratikoari
aurre egiteko. Izan ere, mende iuze batez, hiriak diseinatzeko orduan, abiadura
eta auto-iiararik gabeko trafiko-kudeaketa buitzatu da, eta horrek ekarri du, mundu
zabaieko hirien diseinuan, giza eta ingurumenaren aidetik argi eta garbi eutsiezi-
nak diren ereduak.
Hori deia eta, gaur egun, Bide segurtasuneko pianetan, Mugikortasun iraunkorreko
pianetan, tokian tokikoetan edo sektorekoetan, Joera aiderantzizkoa da; izan ere,
hirien aurreko diseinu horren ondorioz, miiioika iagun hii dira mundu osoan trafiko-
istripuetan eta miiioika euro xahutu dira neurri aringarrietan eta bizitza itogarri eta
ingurumen aidetik eutsiezin egiten zuten diseinu urbanoetan.
Erronka handia da: hiriguneak bizikidetzarako berreskuratu behar ditugu eta topa-
gune bihurtu; izan ere, gaur egun emakumeek eta gizonek, neskatiiek eta mutikoek,
eragozpen handiak dituzte oraindikere, datera eta bestera mugitzeko, iraunkortzat
hartzen diren parametroen harnean. Hau da, zaiitasunak dituzte beren ingurunean
hatera edo bestera oinez, bizikietaz edo garraiobide pubiikoan Joateko. Beste modu
hatera esanda, eragozpenak dituzte gure kaieak giza eskaian eta abiaduran hau-
temateko aukera ematen duten garraiobideetan despiazatzeko. Joan-etorri horiek
kaiitatezkoak izan behar baitute, baina seguruak ere bai. Hirian barna hatera eta
bestera Joatea bera gozagarri bihurtzeko aukera emango iigukete despiazatzeko
modu horiek, Europa osoan Siow mugimenduak aidarrikatzen duenaren bidean.
Azken urteotan neurri asko hartu dira hiri-eredu berri hori indartzeko, pertsonak
ardatz harturik kaiitatezko hiriguneak buitzatuko dituen paradigma berri horren
aide egiteko.
6
1. Sarrera
Azken zazpi urteotan, Donostiako Udaleko Mugikortasunerako Departamenduak
aukera eman digu, Eskola Bidea ekimenaren bidez, hiria herritarrei itzultzekoerronka
horretan parte hartzeko eta laguntzeko. Garai hartan horrelako neurri bat Euskadin
Jartzen zen lehen aldia izan zenez, eta estatúan aurrenetakoa, esperimentatzeko eta
berrikuntzarako parada izan dugu, gero neurri horiek beste euskai udaierri batzueta-
ra eramateko, eta hori da, hain zuzen ere, gida honekin iortu nahi duguna.
Ondoren azaitzen diren neurri guztiak geoerreferentziatuta daude, eta udaierri eta/
edo ikastetxeen izenak agertzen dira, horien inguruetan haiako neurririkezarri bada,
hainbat udaierriri buruzko kontsuitak egin ahai izateko. Batzuetan, gure hirietako
erritmo erogarria moteitzeko xedea duten teknikak abiarazi dira, trafikoa iasaituz
edo 30 Eremuak ezarriz, adibidez. Baina, aidi berean, oso garrantzitsutzat Jo da ie-
gea zorrotz betetzea, bide-segurtasuneko arauak hausteagatik sortzen baitira gure
adingabekoen susto eta beidur asko.
Egitasmo honen hirugarren zutabea mugikortasunaren arioan “neurri bigunak” esa-
ten zaienakdira. Eskoia Bidea ekimenak modu berezian eta metodoiogia gisajaso
ditu sozioiogiaren esparrutik datozen neurri horiek. Gure ohiturak eta Jarrerak ai-
datzeko ian egitea da neurri horien funtsa, gure hirietan gertatzen dena beste era
batera bideratzeko.
Gida hau, beraz, gonbidapen bat da Eskoia Bidea oinarrizko tresna teknikotzat era-
biitzeko, eta, horren bidez, gure hirietan mugikortasun iraunkorra eta segurua hobe-
tzeko. Eta, horrez gain, zenbait Jarrera eta ohitura iantzeko tresna ere bada, gure
neska-mutiiakgai izan daitezen eskoiara beren kabuzjoateko eta hiria bizitzeko ieku
atsegina, iraunkorra eta segurua izan dadin iortzeko.
Aurkezpenean ere esan dugu: azken urteotan besteiako bidé bat egiten ari gara
mugikortasunaren arioan eta aidaketa horri buitzada eman nahi diogu, ardatza per-
tsonak direia aintzat hartuta.
Hori deia eta, Eskoia Bidea ekimenak aukera ematen digu hiria iaborategitzat har-
tuta ian egiteko, azken aidian gauza asko gertatzen ari baita hirietan. Aukera eta
erronka ederra da, beraz, originaiak izateko, eta zergatik ez, aurreiritziak gainditze-
ko, heiburua hiri hobe batez gozatzea deiarik. Hiria emakumeekin, neska-mutiiekin,
mugikortasun arazoak dituzten pertsonekin pentsatzea da kontua, HAIEKIN eta ez
HAIENTZAT. Gainerakoan, iraganeko hutsegiteak errepikatzeko arriskua dugu, bai
eta eikarrekin eraikitzea zeinen aberatsa den ez ohartzeko arriskua ere.
Gida honetan zehazten diren neurrien xedea da trafikoa iasaitzea, ibiibide seguruak
sortzea, ikusmena hobetzea, pertsonekiko errespetuz Jokatuko duen hiria diseina-
tzea... Baina, horrez gain, heiburua ere bada argi uztea teknoiogia hutsarekin ez du-
guia aurrera egingo, baidin eta gure ohiturak eta Jokamoideak ez baditugu aidatzen,
gugandik, gaurtik eta hemendik hasita.
Neurri horiek guztiak martxan dira Jada Euskadiko zenbait udaierritan, arrakastaz
gainera, eta, beraz, begien bistakoa da neurri eraginkorrak direia. Batzuetan, neurri
7
puntualak izan dirá, diru-inbertsio handia eskatu dutenak; eta destetan, prozesu gei-
doak abiarazi dirá, geidoak baina iraunkorrak eta aberasgarriak.
Segurtasun Saiiak berak, Trafikoko Zuzendaritzaren bidez, urteak daramatza ai-
daketa hori buitzatzen, eta aidaketa-testuinguru horretan kokatu behar dugu ar-
gitaipen hau.
Gidaren asmoa da Eskoiarako Bideetan egunero gertatzen dena aztertu behar bu-
ten udai teknikarientzako erreferentzia izatea; izan ere, udaiek, askotan, ez dute
baiiabide eta iangiie nahikorik izaten zeregin horretarako. Aide horretatik, hartu be-
harreko neurri zuzentzaiieak eta epe iuzera abiarazi beharreko aidaketa-prozesuak
zer-noiakoak izan beharko iiratekeen baioratzeko euskarri izatea ere bada gidaren
xedea. Noianahi deia ere, bertan ematen diren argibide zehatzez barago garatze-
ko asmoarekin sortu da gida hau. Herritarrei eta erakundeei dei egiten zaie, beraz,
aipatutako neurri bakoitza kopiatu, berritu, egokitu, gaidetu eta partekatu dezaten.
2. Jarduera-íldodk
ESKOLA BIDEA - Gida Teknikoa hiru atai nagusitan banaturik dago:
Lehen atalean Jasotako adibideak azpiegituretan eginiko esku-hartzeei buruzkoak
dirá. Horien bidez, gure kaieetan aidaketak egiten ditugu eta, batez ere, ikastetxe
inguruetan, bereziki zaindu beharreko guneakdireiako.
Haia, ikastetxe inguruetan hartu beharreko neurri Jakinen azaipen zehatzakjasotzen
dirá atai horretan. Noianahi ere, neurri horiek hiriko gainerako ekipamenduetara ere
estrapoia daitezke, izan hezkuntzakoak, kuiturakoak, osasun ariokoak, etab,
Bigarren atalean, berriz, auto pribatua erabiitzean dagoen dizipiina faitari aurre egin
nahi zaio. Egia da aspaidiko ohiturak direia, eta nahiko errotuta daudeia, baina ikas-
tetxeetako ateetan arazo iarriak sortzen dirá egunero, eta inoiz baino gehiagotan
autoren batek ikasieren bat harrapatu izan du.
lido horretatik, aipatu behar da ikastetxeko ate ondoan edo inguruan auto batek
ikasie bat harrapatzen duenean, askotan istripu-eragiieak ikastetxe horretako gura-
soak izaten direia, edo bertako irakasieak eurak.
Hirugarren eta azken atalean. Jarrera aidaketekin zerikusia duten esku-hartzeen
adibideak Jorratzen dirá; hau da, zentzu zabaiean, sentsibiiizazioaren arioan sar
daitezkeen esku-hartzeak. Atai horretan, Euskadiko udaierri askotan, Eskoia Bidea
izenaren pean, aidi berean zabaitzen ari diren prozesu parte-hartzaiieei buruzko
zertzeiada batzuk ematen dirá.
Seguru asko, hori da gidako ataiik garrantzitsuenetakoa, gure ingurua aidatzeko or-
duan Jarrera-aidaketaz hitz egiten diguiako, eta nahi dugun hiri-eredua, komunitate-
sareak sortuz biiatzen duguna, birpianteatzera behartzen gaitueiako.
Azken atai horretan ageri diren neurri eta arauetako asko «Cittá dei bambini» egi-
tasmo pedagogikotik hartuak dirá zuzenean edo horretan oinarrituak behintzat.
8
F. Tonucci pedagogo italiarraren proiektu hori aski ezaguna da lehendik ere gure
artean. Hiriak esperimentaziorako leku izan behar duela aldarrikatzen du Tonuccik,
neska-mutilek helduen laguntzarik gabe eskolara oinezjoateko duten gaitasuna
oinarritzat harturik. Kontu xume hori, beraz, erabakigarria bihurtzen da. Bi eredu
aipatzen dira: batetik, hiri osasungarriak, haurrak eskolara bakarrikjoan daitezkeen
eta kalean lasaijolastu dezaketen hiriak; eta bestetik, hiri gaixoak, arriskuak direla-
eta, haurrak etxean geratzera behartzen dituzten hiriak.
3. Eskola Bidearekin lotutako
esku-hartzeak
3.1. ESKOLA BIDEA AZPIEGITUREN BIDEZ SUSTATZEA
Hiriak topagune bihurtuko baditugu, helduen eta adingabekoen sozializaziorako
eremu bilakatuko baditugu, eta eremu publikoa modu demokratikoagoan banatuko
bada ibilgailuen eta oinezkoen artean, ezinbestekoa da gure hirietako azpiegiture-
tan esku hartzea.
Europa osoan lehentasunez esku hartzeko ildoen artean, premisa funtsezko bat
nabarmentzen da: abiadura moteltzea. Hori dela eta, hiriguneetan iraganean finka-
tutako 50 km/orduko muga generiko harén ordez hiri askok 40 km/orduko muga
onartu dute beren kaleetan, eta ahulenekiko konpromiso handiagoa erakutsi duten
beste batzuek 30 km/orduko mugaren alde egin dute.
Dudarik gabe, haurrak dira bide publikoa erabiltzen dutenen artean arrisku gehien
dutenak, eta, horren ondorioz, halen eguneroko ibilbideak zein diren kontuan hartu-
rik, ikastetxeen inguruko kale eta bideetan Jarri behar da arreta gehien.
Aurrekoez gain, ikastetxeen perimetroak berriro diseinatzerakoan badira kontuan
hartu beharreko zenbait neurri, trafikoa lasaitzeko eta egoera arriskutsuak gutxitze-
ko, hala ñola ikastetxeen atarían ibilgailurik gabeko eremu zabalak diseinatzea eta
zebra-bideetan goraguneak egokitzea.
Atal honetan beste esku-hartze batzuk ere Jasotzen dira: trabak kentzea eta ikuspe-
na areagotzea, hiri-aitzariko elementuak lerrokatzea, espaloietan beheratzeak egi-
tea eta bideak malla berean diseinatzea, besteak beste. Laburbilduz, gure haurrei
eskaintzen diegun birlaren kalitatea hobetzen duen edozer. Hirietan haurrak kalean
egotea nahitaezkoa da, haurrek hiriko txokoak lasa! ezagutzeko aukera duten hei-
nean, geure segurtasuna ere aldarrikatzen dutelako.
3.2. ARAUDIA BETETZEA ESKOLA BIDEA SUSTATZEKO
Atal honetan hausnarketa sustatu nahi genuke, azpimarratzeko erabiitzaile batzuek
espazio publikoa bidegabeki bereganatzen dutela beste batzuen kaltetan; adibidez,
ibilgailu motordunen erabiitzaileek txirrindulari, oinezko eta garraio publikoaren era-
biltzaileen kaltetan.
9
Hala, urrutira gabe, gurasoek beren ibilgailuekin sarritan urratzen dituzte Zirkulazio
Kodeko arauak ikastetxeen atarían eta, hain zuzen, arau-hauste horlek dirá eskolara
bidean doazen haurrentzat egunero sortzen diren egoera arriskutsuenak.
Denok ezagutzen ditugu haurrek Ikastetxeen atean bertan egunero Jasaten dltuz-
ten egoera arriskutsu eta estresagarriak: galzkl aparkatutako autoak, espalolen eta
olnezkoen eremuen galnera Igotako Ibllgalluak eta era guztletako arau-hausteak,
denbora faltaren, aparkalekurik ez Izatearen edota eguraldl txarraren aitzakian.
Abladura handian Ikastetxe baten aurretlk Igarotzen diren autoek arrisku nabarmena
sortzen dute, balna ez dute arrisku txlklagoa sortzen eskolaren atarían pllatutako
autoek, haurrak Ikusezin bihurtzen baltira, edota olnezkoentzako eta txlrrlndularlen-
tzako espalolen nahiz bidegorrien galnean aparkatzen duten Ibllgalluek. Eta hala
ere, aztertzen baditugu azken urteotan Euskadiko Ikastetxeetako ateetan edonolako
zaurituak eragin dituzten arrisku-egoerak, Ikusiko dugu gehienetan gurasoak eurak
egon direla tartean.
Datu horren argitan, gogoeta egin beharko genuke halnbestetan erreplkatzen du-
gun “gure seme-alabentzako onena” zer ote den; esate baterako, Derrigorrezko
Hezkuntzan matrikulatu behar ditugunean Ikastetxerik egokiena zeln Izango den
erabakitzerako garalan. Izan ere, erabaki horren araberakoa Izango da haurren mu-
glkortasuna eta gurea hamarkada luze batean.
Era horretako hausnarketek eta antzeko beste batzuek glzartean beren bidea egl-
ten duten bitartean, eta glzarte gisa gurejarrerak aldatzen diren bitartean, legeek
gure haurrak babestea bermatu behar dugu, eta hori legeak betearazlz lortzen da.
Kasu batzuetan Zirkulazio Kodea Izango da; beste batzuetan, Udal Arautegla. Balna
edozein modutan ere, legea betearazi beharko da, eta Jarrera arriskutsuak zigortu,
mugitzeko era Jasangarriagoak eta atseginagoak lortu nahi baditugu.
3.3. JARRERA-ALDAKETA NAHITAEZKOA DA
Prozesura ahallk eta Jende gehien blitzera bideratutako esku-hartzeak aztertzen dirá
hirugarren eta azken atal honetan. Hezkuntza-komunitatearen parte garen aldetlk
egin behar dugu gogoeta eta esku hartu behar dugu arlo horretan.
Zentzu zabalean ulertu behar dugu hezkuntza-komunitatea, eta, alde horretatlk,
glzarte osoak hartu behar du parte neska-mutllen hezkuntzan, denok hartu behar
dugu gure gain ardura hori, ez solllk gurasoek eta Irakasleek.
Komunitatearen parte-hartzea da esku-hartze borlen olnarria. Hau da, guztlon artean
Ingurune hurbilena aztertzea eta hobetzeko proposamenak egitea da esku-hartze
borlen olnarria. Hala, besteren artean, Tokiko eta Eskolako Agenda 21 eta antzeko
ekimenak alpatzen dirá, glzartean eginiko aldaketak legitimatzeko ahalmen handiko
ballabideak baltira.
Adibidez, mugikortasunarekin loturiko lantaldeak sortzea, Ikastetxeetako langlleek
eta udalekoek osatu lantaldeak, oso lagungarri da diagnostikoa egiteko, balta Ekln-
tza Planeko neurriak Identlflkatzeko ere.
10
«Eskolara bizikletaz edo oinez» eta antzeko esperientzia pilotuak antolatzea lagun-
garri da errepideetan eta bideetan zer gabezia eta zailtasun dauden agerian uzteko.
Horrelakoek aukera ematen dute funtsezko aldaketak egiteko, pertsonentzako kali-
tatea irizpidetzat harturik.
Lan-esparru horretan, Tokiko eta Eskolako Agenda 21 ekimenek metodología oso
bat eskaintzen dute, baita udalerrian parte-hartzeko aukera ere, eta ohiturak alda-
tzeaz ari garelarik, osagai ezinbestekoa da herritarren parte-hartzea.
Eskola Bidea deritzon ekimenak ugariak dira azken urteotan gure udalerrietan. Uda-
leko sail batek edo besteak sustatzen dituela ere, helburua garbia da: Interes kole-
ktlboen alde gure hlrletako muglkortasun-ohlturetan eragltea. Eta Interes kolektlbo
horletako bat da, adlbldez, muglkortasun Iraunkorra eta segurua bermatzea, nola ez
haurrengandlk haslta.
Atal honen olnarrlan premisa hau dago: haurren autonomía funtsezkoa da halen
garapen kognltlborako eta emozlonalerako, sarreran alpatu denez, betl ere horren
azplan dagoen prolektu pedagoglko osoarl loturlk. Premisa horrl eta kalltatea le-
henetslko duen birlaren kontzeptuarl loturlk, haurren segurtasuna ezlnbesteko ele-
mentua da.
11
3.1. Eskola Bidea azpiegituren bidez sustatzea
Oinezkoen irisgarritasuna
bermatzen duen alderdia,
íbílgaílurík gabekoa
1
KONPONBIDE
TEKNIKOA
Kontua da sarrera-atearen ondoko kale-zatia oinezkoentzat jartzea
edo, destela, dagoen espalóla nabarmen zabaitzea, Ibllgalluen
zirkulazlotlk berelzita.
ABANTAILAK
• Adingabeen eta beren famillen segurtasuna erabatekoa da sartu
eta Irteteko uneetan haurrak autorlk gabeko gune datera Iristen
direlako.
• Autoek adingabeak harrapatzeko posibllltatea nabarmen gutxitzen da.
• Irisgarritasuna erabatekoa da ume-aulkientzat, balta mugikortasun
urritua duten pertsonentzat ere.
• Ikuspen handia.
ERAGOZPENAK
• Esku-hartze fisiko handia da.
12 ESKOLA BIDEA. OIDA TEKNIKOA
3.1. Eskola Bidea azpiegituren bidez sustatzea
Irisgarritasun bermatua.
Beheramenduak eta
maíla bereko alderdíak
Neurri honen bidez gurpil-aulki, ume-aulki, karga-orga eta abarrentzako
erabateko irisgarritasuna lortu nahi da, horrek ahalbidetzen baitu
ikastetxera malla berean heltzea, gaitzadaren mailara jaitsi gabe.
3. konponbide teknikoarekin zerikusia du
ABANTAILAK
• Oinezkoa bere ibilbidetik joan daiteke malla desberdinetako
oztoporik gabe.
• Familiak oinez joan daitezke eta, horri esker, ibilbidea
interesgarriagoa da eta oztopo gutxiago du.
• Haur-hezkuntzako zikioetara aulkiz doazen haurrak ere iristea
bermatzen da.
• Ibilgailu-kopurua gutxitu egiten da oinezkoentzako ibilbidea
igarotzeko modukoa bada.
ERAGOZPENAK
• Ez
BIDE MOTAREN ARA-
___________________BERAKO APLIKAZlOA
T| (abiadura muga)
CEIP Sofía Taramona, Basauri
2
KONPONBIDE
TEKNIKOA
ESKOLA BIDEA. OIDA TEKNIKOA 13
3.1. Eskola Bidea azpiegituren bidez sustatzea
Ikastetxetík hurbíl dauden
zebra bídeak altxatzea
Ikastetxeko alearen ondoko oinezko-alderdiaren aurreko zebra-
bidedun bidegurutzeak espaloiaren mailara altxatzen dirá eta beraien
artean ez dago etenik.
2. konponbide teknikoarekin zerikusia du
ABANTAILAK
• Oinezkoentzat seguruagoa da bidegurutzea zeharkatzea.
• Oinezkoak bere lehentasuna gordetzen du espaloiaren
jarraitutasun-mailan dagoelako.
• Oinezkoa altuago dagoenez, ibilgailuarentzat agerian dago harén
lehentasuna.
• Zirkulazioa moteitzeko sistema eraginkorra
• Oso sistema ezaguna, jartzeko erraza eta oso eraginkorra.
ERAGOZPENAK
• Gidariek abiadura jaisteko betebeharra errespetatzen ez badute,
beren ibilgailuek kalteak izan ditzakete.
14 ESKOLA BIDEA. OIDA TEKNIKOA
3.1. Eskola Bidea azpiegituren bidez sustatzea
Oztopoak kentzea. Ikastetxe ingu-
ruan bidea íkusgarríagoa egítea.
Ikuspena bermatzea. Tamaina handiko elementuak kentzea
Zebra-bidearen aurreko edukiontziak eta tamaina handiko
eiementuak, martxaren noranzkoan daudenak, kentzea.
ABANTAILAK
• Eskoia-umeen garaiera deia eta, eiementu hohek kentzean
beraientzat ikuspena nabarmen hobetzen da eta, haiaber, gidahek
umeak ikus ditzakete.
• Inor harrapatzeko arhskua nabarmen jaisten da.
• Oso erraza da apiikatzea.
• Ez du kostu ekonomikorik, normaiean nahikoa baita edukiontziak
tokiz aidatzea.
• Autoek adingabeak harrapatzeko posibiiitatea nabarmen gutxitzen
da.
ERAGOZPENAK
• Ez
Jakintza Ikastola, Donostia-San Sebastián
ESKOLA BIDEA. OIDA TEKNIKOA 15
3.1. Eskola Bidea azpiegituren bidez sustatzea
Oztopoak kentzea. Hiri aitzairuen
elementuak lerrokatzea
Espaloian, irudizko Ierro baten gainean, elementuak lerrokatzean
hobeto joaten da olnezkoentzako Ibllbidetlk.
ABANTAILAK
• Mugikortasun- eta Ikusmen-arazoak dituzten olnezkoak hobeto Ibll
daltezke.
• Olnezko, txirrindulari eta Ibllgallu motordunen arteko Ikuspena
hobetzen da.
• Espazlo publikoaren kudeaketa hobetzen da: kanallzazloak,
zuhaitzak, argiak, etab.
ERAGOZPENAK
• Batzuetan horletako zenbait elemento aldatzeko lanakegitea
eragiten du.
16 ESKOLA BIDEA. OIDA TEKNIKOA
3.1. Eskola Bidea azpiegituren bidez sustatzea
Seinaleak. Oinezkoen lehentasuna
eta ikastetxearen hurbiltasuna
1., 2., 3. eta 14. neurriekin zerikusia du. Horietan guztietan agerian
jartzen dirá zirkulazioaren aurrean ahulagoak diren erabiitzaileak.
ABANTAILAK
• Zirkulazioa moteitzeko sistema eraginkorra.
• Oinezkoak segurtasun handiagoz ibii daitezke abiadura oso
mugatuta baitago.
• Kostu ekonomiko txikia.
• Mezua indartu eta dizipiina-gabeziagatiko zehapena jartzeko aukera
ematen du.
ERAGOZPENAK
• Ez
ESKOLA BIDEA. OIDA TEKNIKOA 17
3.1. Eskola Bidea azpiegituren bidez sustatzea
Semaforo-faseak optimizatzea,
batez ere lehentasunezko
ordu-tarteetan
Argi gorrizko fase luzeetan oinezkoak gogaitzen dirá eta gorriz
zeharkatzen dituzte. Oinezkoak harrapatzeko ohiko kausa da.
Ikastetxeetan sartu eta berorietatik irteteko uneetan oinezkoentzat argi
berdez dauden segundoak orekatuz, semaforoak gehiago errespetatzea
bermatzen da eta; gainera, bidearen erabiitzaiieen artean (gidariaketa
oinezkoak) aidiak modu zuzenagoan banatzen dirá.
ABANTAILAK
• Dizipiina-gabeziaren maiia jaisten da oinezkoentzat argi gorrizko
fasean dauden bidegurutzeetan.
• Inor harrapatzeko arriskua gutxitu egiten da.
• Garraio-eraren araberako banaketa zuzenagoa bermatzen du
oinez joateari kaite egin gabe.
• Ez du kostu ekonomikorik.
ERAGOZPENAK
• Ez
18 ESKOLA BIDEA. OIDA TEKNIKOA
3.1. Eskola Bidea azpiegituren bidez sustatzea
Espaloíen tamaína egokía.
Itogune-efektua ezabatzea
Gaur egun espalo! berriek ez lukete 2 - 2,5 m-tik beherakoak izan
beharko eta tamaina horrek handiago izan beharko luke ikastetxe hatera
hurbildu abala, era horretan itogune-efektuaren ondorioakgutxitzeko.
1. konponbide teknikoarekin zerikusia du
ABANTAILAK
• Mugikortasun urritua duten pertsonentzako irisgarritasuna bermatzen
du, baina baita ume edo menpeko pertsonen kotxeak edo erosketa
edo salgaietarako orgak daramatzaten pertsonentzat ere.
• Joan-etorriak oinez egitera buitzatzen du.
• Haurren eta nagusien sozializazioa sustatzen du, gainera
segurtasun-baldintzetan.
• Garraio-eraren araberako banaketa zentzuz egiten du.
• Zirkulazioaren abiadura gutxitu egiten du.
ERAGOZPENAK
• Espalo! zahar asko berritu egin behar dirá.
CEIP Ikasbide lkastola_Donost¡a-San Sebastián
8
KONPONBIDE
TEKNIKOA
ESKOLA BIDEA. OIDA TEKNIKOA 19
3.1. Eskola Bidea azpiegituren bidez sustatzea
Garraio publikorako eta/edo
eskola-garraiorako geralekuak
egoki kokatzea
Ikastetxe batek bere inguruan autobús publikoaren geraleku estalla
Izateak sustatu eta erraztu egiten du biztanleek -batez ere haurrek-
berorl erablitzea.
ABANTAILAK
• Joan-etorrlak erosotasunez egiteko laguntzen du.
• Garraio publikoaren erabllera sustatzen du, Ibllgallu pribatuen kontra.
• Batzuetan eskola-umeen garraio berezirako beharra salhesten du.
• BIztanleak-balta haurrakere- eguneko joan-etorrien sisteman
sartzen dirá.
• Ikastetxeetako atean dauden Ibllgallu pribatuen kopurua gutxitu
egiten da.
• Eskola-umeen autonomía Indartu egiten du.
• Garraloko familla-gastua gutxitu egiten da.
ERAGOZPENAK
20 ESKOLA BIDEA. OIDA TEKNIKOA
3.1. Eskola Bidea azpiegituren bidez sustatzea
Ikastetxeetako atean bizikietak
aparkatzeko lekuak jartzea
ABANTAILAK
• Bizikietak aparkatzeko lekuak ikastetxeko atean edo handik hurbil
egoteak ahalbidetzen du, irakasleek eta ikasleek ez ezik, baita
orokorrean auzoko biztanleek zerbitzu publiko gisa erabiitzea ere.
• Kostu txikia.
• Toki gutxi behar du.
• Agerian uzten du bizikietaren erabilera.
• Erraz jartzen da.
• Ez du mantentze-lanik behar.
• Bizikietak aparkatzeko lekuak estaliak edo estali gabeak eta itxiak
edo itxi gabeak izan daitezke.
ERAGOZPENAK
• Irekia hautatuz gero, bizikieta-lapurretak egon daitezke.
IES Antigua LuberrL Donostia-San Sebastián
10
KONPONBIDE
TEKNIKOA
ESKOLA BIDEA. OIDA TEKNIKOA 21
3.1. Eskola Bidea azpiegituren bidez sustatzea
Ikastetxeak herriko bidé gorrien
sarera lotzea
11
KONPONBIDE
TEKNIKOA
ABANTAILAK
• Ikastetxeetako alean auto gutxiago egongo da.
• Hirian bizikieta motorrik gabeko garraio gisa erabiitzeko
laguntzen du.
• Zirkulazioa moteitzea eragiten du.
• Ingurumenaren hobekuntza (kutsadura atmosferikoa eta akustikoa
gutxitzen ditu).
• Tipología zabala dago errei-eredurik egokiena bide-motara
moldatzeko (bizikieta-espaloia, gaitzadaren gaineko erreia,
mistoa, etab.)
ERAGOZPENAK
• Gaitzadaren kontura hiri-espaziotik bereizten da.
• Nolabaiteko inbertsioa behar du, baina aukera asko dago.
CEIP Landako Ikastola _Durango
22 ESKOLA BIDEA. OIDA TEKNIKOA
3.1. Eskola Bidea azpiegituren bidez sustatzea
Garraío publíko bertíkala
ikastetxera
Igogailuak eta eskailera eta arrapala mekanikoak oso lagungarriak
dirá hiriko auzo garrantzitsu eta alderdi garaiekin dauden desnibelak
gainditzeko.
ABANTAILAK
• Ikastetxera i no oinez edo bizikietaz joatea sustatzen du.
• Alderdi garaietan ibilgailu pribatua erabiitzeko asmoa kentzen
laguntzen du.
• Bizikietarekiko erabilera intermodalerako laguntzen du.
• Oro bar, orga eta gurpil-auikien irisgarritasunerako mesedegarria da.
• Elkarren artean lotzen ditu udalerriko alderdiak; hain zuzen,
topografía déla eta, bereizi samar gera daitezkeenak.
ERAGOZPENAK
• Ezartzeko eta mantentze-lanak egiteko kostu ekonomiko handia.
IES OngaraL” En bici al Insti”- ”B¡z¡kletaz lnst¡tutora”_Ermua
12
KONPONBIDE
TEKNIKOA
ESKOLA BIDEA. OIDA TEKNIKOA 23
3.1. Eskola Bidea azpiegituren bidez sustatzea
Espaloíak babestea
Espaloiak babestea, bide-arauak zuzen bete daitezen, batez ere
ibilgailuak ez daitezen oinezkoen bideetara sartu. Bereizketa ez
da nahitaez baranda bidez egin behar (sistema garestia ikuspuntu
ekonomikotik).
Jardinerak eta/edo apaingarriak edo hiri-aitzarien eiementuak erabii
daitezke; hain zuzen, ingurunea atsegingarriago bihurtzeko.
Lotu 8. konponbide teknikoarekin
ABANTAILAK
• Argi markatzen da noraino hei daitezkeen ibiigaiiuak, non egongo
diren eta nondik ibiiiko diren.
• Oinezkoen ibiibidea seguruago bihurtzen da.
• Ibiigaiiu motordunen dizipiina-gabeziari aurre egiten zaio.
• Inor harrapatzeko arriskua gutxitu egiten da.
• Merkatuan boiardo-mota asko dago.
• Erraz jartzen dirá.
• Sistema merkea.
ERAGOZPENAK
• Oztopoaz izan daitezke gutxi ikusten duten pertsonentzat.
Urretxu-Zumarraga Ikastola
24 ESKOLA BIDEA. OIDA TEKNIKOA
3.1. Eskola Bidea azpiegituren bidez sustatzea
Oinezkoentzako eskola-bidea
markatzea edo íkusgarrí egítea
Oinezkoentzako ibilbideetan espaloiak gutxieneko irisgarritasun- eta
segurtasun-berme batzuk ez baditu, oinezkoek erabiitzeko galtzada-
zati bat pintatzeak eta bereizteak irisgarritasuna ahalbidetzen du.
22. konponbide teknikoarekin zerikusia du
ABANTAILAK
• Kostu ekonomiko txikia du.
• Azkar jartzen da.
• Oso eraginkorra da lehendik ez dagoen tokian oinezkoentzako
gunea jartzeko.
• Oinezkoentzako gunea ikusarazten du ibiigaiiu-zirkuiazioaren aidean.
• Edozein zoiaduratan jar daiteke.
• Zirkuiazioa moteitzen du.
• Irristagaitza da.
ERAGOZPENAK
• Jarri ahai izateko iurzoruaren azaiak iehor egon behar du.
* (S!urry-a, emultsio asfaltikoez egindako aglomeratu bituminosoa.
Berariazko zoru-mota. Kostua 1€/m lineala/kg)
14
KONPONBIDE
TEKNIKOA
ESKOLA BIDEA. OIDA TEKNIKOA 25
3.1. Eskola Bidea azpiegituren bidez sustatzea
Ikastetxeen ingururako 30 alderdiak-
20 alderdíak díseínatzea
15
KONPONBIDE
TEKNIKOA
Sarrera eta irteera nagusiak dituen alderdia mugatzea, norabide
bakarrak eta orduko 30 edo 20 km-ko abiadura jarrita, ikastetxe bat
ardatz gisa hartuz.
ABANTAILAK
• Eremuan zirkulazio-maila jaisten da.
• Ikastetxera joateko familiei ibilgailu pribatua erabiitzeko asmoa
kentzen laguntzen du.
• Inor harrapatzeko posibilitateak eta izan iitekeen gertaera baten
ondorioak gutxitzen ditu.
• Auzoan bizikieta erabiitzea, baita ianera joateko ere, buitzatzen du.
ERAGOZPENAK
• Eremuan sartzeko gutxieneko piangintza-iana da, ibiigaiiu
motordunen bidea eta beren norabideak eta zirkuiazioaren
noranzkoa bermatzen dituena.
• Beharrezkoa da abiadura-seinaieak une oro ikusteko moduan egotea.
Colegio San José Asilo, Donostia-San Sebastián
26 ESKOLA BIDEA. OIDA TEKNIKOA
3.2. Araudia betetzea Eskola Bidea sustatzeko
Bideko dízíplína gabezia ezabatzea
Agintaritza-agenteek arauak bete eta errespetatzeko derrigortasuna
indartzen dute, horretarako ikastetxeko alearen ondean aparkatzea
debekatuz eta zehatuz.
Lehentasuna:
- Gaizki aparkatuta dauden autoak.
-Abiadura handiegia.
ABANTAILAK
• Mejora inmediatamente ia seguridad de ios escoiares.
• Eskoia-umeen segurtasuna berehaia hobetzen da.
• Oinezkoaren ikuspena areagotu egiten da.
• Arauekiko errespetuaren ideia indartu egiten da eskoia-umeen eta
gainerako herritarren aurrean.
• Ibiigaiiu pribatuaren gehiegizko erabiierari eta horrek berekin
dakartzan arriskuei buruzko gogoeta sustatzen da.
ERAGOZPENAK
• Batzuetan poiizia gutxi egoten da.
CEIP Herrera, Donostia-San Sebastián
15
KONPONBIDE
TEKNIKOA
ESKOLA BIDEA. OIDA TEKNIKOA 27
3.3. Jarrera-aldaketa nahitaezkoa da
Eskola-bídean írakasleak eta
gurasoak ínplíkatzea, íkastetxera
joateko edo handik itzultzeko
ABANTAILAK
17
KONPONBIDE
TEKNIKOA
• Irakasleek adingabeen babesaren mezua indartzen dute.
• Kolektibo horiek, elkarrekin lan eginda, norberaren interesen
gainetik eskola-umeen segurtasun-lehentasunak jartzen dituzte.
• Teknikariari bailo handiko informazioak eskaintzen dizkiote
bidearen eguneroko erabilerari buruz.
• Teknikarien neurriek indartzen dute ikastetxetik bertatik eskola-
umeen familientzat egin daitekeen mezua.
ERAGOZPENAK
• Ez
Arantzazuko Ama_Martutene, Donostia-San Sebastián
28 ESKOLA BIDEA. GIDA TEKNIKOA
3.3. Jarrera-aldaketa nahitaezkoa da
Ikastetxean Eskola Bideari
buruzko lan mahaia sortzea
ABANTAILAK
• Inor harrapatzeko arriskua gutxitu egiten da.
• Horren bidez herritar gehiago kezkatzen dira beren inguruko/
auzoko mugikortasun-kontuez.
• Arrisku-egoerak modu objektiboan hartzen dira.
• Nahi ez diren eta arriskugarriak ditugun egoerak aztertzen dira eta
jokabide hori sozialki gaitzesten da.
ERAGOZPENAK
• Lan nekeza da.
18
KONPONBIDE
TEKNIKOA
ESKOLA BIDEA. GIDA TEKNIKOA 29
3.3. Jarrera-aldaketa nahitaezkoa da
Udaltzaíngoarekín eta udal
teknikariekin koordinatuta egotea
19 ,
KONPONBIDE
TEKNIKOA
ABANTAILAK
• Mezu bera, koordinatuta, hainbat eremutatik bidaltzen
zaie biztanleei.
• Arriskutsuak izan daitezkeen eremuetan bide-segurtasuneko
pian integraiak egiten iaguntzen du.
• Zirkuiazioa moteitzen du.
• Ez du inoiako kosturik.
• Bideko arauak bidearen gaineko konponbide teknikoekin
osatzen dira.
ERAGOZPENAK
• Koordinazioak berekin dakar erabakiak berehaia ez hartzea.
Ermua
30 ESKOLA BIDEA. GIDA TEKNIKOA
3.3. Jarrera-aldaketa nahitaezkoa da
“Andando a la escuela - Oinez
eskolara” esperientzia pilotuak
antolatzea
ABANTAILAK
• Beharrezkoa da entitate eta erakundeek koordinatuta jardutea.
• Eskola-umeentzat segurtasuna hobetzen da ikastetxeko atean.
• Familiakoen ibilgailu gutxiago egongo da ikastetxeko atean.
• Kutsadura atmosferikoa eta akustikoa gutxitzen dirá.
• Inguruetan zirkuiazioa hobetzen da.
ERAGOZPENAK
• Antoiaketa egiteko epe ertaina behar da.
Donostia-San Sebastián
20
KONPONBIDE
TEKNIKOA
ESKOLA BIDEA. GIDA TEKNIKOA 31
3.3. Jarrera-aldaketa nahitaezkoa da
Mugikortasuna eta Agenda 21
21
KONPONBIDE
TEKNIKOA
Udaleko beste sail batzuekin -hala ñola Ingurumena, Lanak, Hlrlglntza
eta Udaltzalngoa- koordlnatuta egoteak udalerrlan jasangarrltasun-
Irlzpldeak ezartzen laguntzen du herrltarren parte-hartzearen bldez.
ABANTAILAK
• Hartu beharreko neurrlak modu bateratuan hartzen dlra eta
adostasun eta zllegltasun handlagoak Izango dltuzte.
• Udalerrlko kutsadura atmosferlko eta akustlkoarl buruzko
Ingurumen-baldlntzak hobetzen dlra.
• Herrltarren partaldetzak Ingurune eta erabllerarl buruzko ezagupen
handla ematen dle hartu beharreko neurrlel.
• Agenda 21en Eklntza Planak bermatzen du neurrlak planaren neurrl
zuzentzalle glsa apllkatzea.
ERAGOZPENAK
• Kasu batzuetan gerta dalteke neurrlak ezartzeko epealdl ertalnak
behar Izatea.
BIDE MOTAREN ARA-
BERAKO APLIKAZIOA
(abiadura muga)
50 km/h
30-50 km/h
20-30 km/h #
Kostua (€)
Ermuko Eskolako Agenda 21eko, Ikastetxeen arteko Foroa
32 ESKOLA BIDEA. GIDA TEKNIKOA
3.3. Jarrera-aldaketa nahitaezkoa da
Eskola-bídea íkusaraztea
Eskola-umeek egunero egiten dituzten ibilbideez hainbat informazio-
panelen eta zabalkunde-kanpainen bidez ohartaraztea.
ABANTAILAK
• Ohituren gaineko gogoeta buitzatzen du mugikortasunaren arloan.
• Laguntzen du herritarrak, oro bar, jabe daitezen beren ohitura
txarrek adingabeengan eragin ditzaketen ondorioez.
• Espaloiak eta, orokorrean, oinezkoentzako guneak babesten ditu
ibilgailuak sar ez daitezen.
• Zirkulazioa moteitzen du.
• Ikuspen-elementuak hobetzen dirá.
• Bidearen gainerako erabiitzaileekiko enpatia eragiten du.
• Udal arlo batek baino gehiagok hatera gara dezakete.
ERAGOZPENAK
• Ez
Eskolabarri Ikastetxea, Ermua Señalética ex profeso de Camino Escolar_Ermua
22
KONPONBIDE
TEKNIKOA
ESKOLA BIDEA. GIDA TEKNIKOA 33
3.3. Jarrera-aldaketa nahitaezkoa da
Boluntaríoak bídegurutzeetan
23
KONPONBIDE
TEKNIKOA
Eskolarako ibilbidean arriskutsuagoak gerta daitezkeen
bídegurutzeetan boluntaríoak egoteak Ikuspena areagotzen du
zirkulazloaren aurrean.
ABANTAILAK
• Olnezkoak errazago Ikusten dirá bídegurutzeetan eta zebra-bideetan.
• ZIrkulazloa moteitzen du.
• Motorrik gabeko erak erablitzera buitzatzen du, hala ñola bizlkieta,
abladura jalsten delako.
• Eskola-umeak eskolara olnezjoan daltezke beren kontura laguntza-
beharrlk gabe.
• Udaitzaingoaren lana osatu eta ugaldu egiten da.
ERAGOZPENAK
Ez
BIDE MOTAREN ARA-
BERAKO APLIKAZlOA
(abiadura muga)
50 km/h
30-50 km/h
CEIP Zuhaizti lkastetxea_Donost¡a-San Sebastián
34 ESKOLA BIDEA. GIDA TEKNIKOA
3.3. Jarrera-aldaketa nahitaezkoa da
Tokian bertan behatzea eta
datuak hartzea
Hobetu beharreko bideari buruz haur edo auzokoen bidez datuak
zuzenean hartu ahal izateak informazio ugari eta oso erabilgarria
ematen du esku hartzeko erabakirik onena hautatzerakoan.
ABANTAILAK
• Datuak hartzeari esker -adibidez, erabiltzaileek bidea nola erabiltzen
duten behatzea- konponbide irudimentsuak asmatzeko aukera
ematen digu ordenamendutik kanpoko egoerak konpontzeko.
• Haurrek erakusten digute eragozpen gehien duten pertsonen
ikuspuntua; hain zuzen, beren garatera txikiagatik eta mugikortasun
edo ikuspen urriagatik.
• Ez du kostu ekonomikorik.
ERAGOZPENAK
• Ez
Haztegi Ikastola, Legazpia
24
KONPONBIDE
TEKNIKOA
ESKOLA BIDEA. GIDA TEKNIKOA 35
36 ESKOLA BIDEA. GIDA TEKNIKOA | |
