| Extracto del fichero OCR | ■¿hiJ.iw.jiM,;,
M.MIUH.M-.m.M
Liburu honen helburua ez da gidari,
txirrmdulan eta oinezkoen
zirkulazioaren legezko alderdiak
azpimarratzen dituen g¡da didaktiko
bat erakustea soilik, baita elkartasun
balioak ematea eta hiru kolektibo
horien artean elkarbizitza eta
tolerantzia sustatzea ere.
Elkar ulertzea sustatu nahi da, batez
ere, istripuak -gehienetan
zorigaiztokoak dira kolektibo horietako
bat baino gehiago tartean badago-,
baina baita trafikotik eta eguneroko
estresetik eratorritako egoera
ezatseginak ere saihesteko: ahozko
liskarrak, erasoak eta errepidean
ausarkeriazko egoerak.
Azken batean, eskuliburu honek
erakusten du, ongi eta pazientziaz
jokatuz, errepidean guztiok dugula
gure lekua. Aukera bat baino, esaera
horrek bidea erabiltzen duen ororen
betebeharra izan behar luke, oinezkoa,
txirrindularia nahiz gidaria izan.
Editorren oharra:
Irakurketa errazteko, liburu honetan erabiletako hitzak,
mota kontutan hartuz, maskulinoa eta femeninoa
bateratzen elute.
?r , '■>?
Horria
Aurkibidea
1. Kapitulua. GIDARIA .................................... 6
1. Gidaria eta him........................................................ 7
2. Gidaria eta oinezkoa ................................................... 8
3. Gidaria eta txirrindularia ............................................. 11
4. Gidaria eta gainontzeko gidariak....................................... 14
5. Gida ria eta ingurumena ............................................... 1 /
2. Kapitulua. TXIRRINDULARIA.................... 19
1. Ixirrindularia eta gidariak ......................................................... 19
2. Txirrindularia eta oinezkoa........................................................ 21
3. Txirrindularia eta gainontzeko txirrindulariak...................................... 23
-I. Ixirrindularia mendian.............................................................. 24
1. Kuatri/ikloak edo miniautoak ........................................... 29
2. Nekazaritzako ibilgailuak eta ibilgailu bereziak........................ 29
3. Galt/adan dauden animaliak.............................................. 30
5. ERANSKINA................................... 32
Oinezko, txirrindulari eta gidarientzako elkarbizitza eskuliburua ^
1. GI DAR IA
Guztira 107 pertsona hil ziren 2004an
Euskadin trafiko istripuan. la 700 larriki
zauritu ziren. Estatistika gogorra da, baina
horrek gidari guztiei hausnarrarazi behar
die trafiko arauak betetzearen garrantzia-
ri buruz eta, batez ere, bidea erabiltzen
duten gainontzekoak errespetatzeko be-
harrari buruz.
1. Gidaria eta hiria
Hiria da gidari eta oinezkoen arteko elka-
rrekintza-agertoki nagusia. Bi kolektiboak,
70. hamarkadako amaierara arte, arazo
handirik gabe bizi ziren elkarrekin Euska-
diko hiriburu eta herri nagusietan. Hala
ere, azken 30 urteotan Euskadin izan den
ibilgailu kopuruaren gehikuntza etengabe
eta geldiezinak, egun autoen eta oinezko-
en arteko harremana okerragotu du.
Gertakari horrekin batera botere publikoek
ahaleginak egin dituzte trafikoaren pre-
miazko arazoari irtenbideak aurkitzeko,
esaterako, ingurabideak eraikiz, kaleak oi-
nezkoentzat bihurtuz edo aparkalekuak
eraikiz. Hala eta guztiz ere, hiritik autoz
ibiltzea ez da erreza. Are gehiago, erabat
beharrezkoa denean soilik egin beharko ge-
nuke. Jakitun izan behar dugu autoa era-
biltzeak gure gizartearentzat hainbat arazo
ekartzen dituela: kutsadura gehitzea, zara-
ta areagotzea, auto-ilarak...
Oinezko, tximndulari eta gidarientzako elkarbizitza eskuliburua Q
1. GI DAR IA
Gaitz horiei guztiei oinezkoen, txirrindu-
larien eta gidarien arteko gatazka handi-
tzea gehitu behar zaie eta ondorioz, ez
itxurazko egoerak gertatzen dira.
ZER EGIN BEHAR DUDAN
% Autoa etxean utzi. Garraio publikoa
edo bizikleta bezalako beste lokomo-
zio-bide alternatiboak erabili. Hiriak
eta oinezkoek eskertuko dizute. Mo-
toa ere autoa baino irtenbide zen-
tzuzkoagoa da.
% Beste neurri interesgarri bat autoa eza-
gunekin, familiakoekin edo lankideekin
partekatzea da. Batzuetan, hiruzpalau
auto erabiltzen dira pertsonak garraia-
tzeko auto bakarra erabili daitekeenean.
Praktika horren inguruan mugimendu
sozial bat dago eta Euskadiko hainbat
udalek ere parte hartzen dute. Informa-
zio gehiago lortzeko jo helbide honeta-
ra: www.compartir.org
2. Gidaria eta oinezkoa
(Zirkulazioko Erregelamendu Orokorreko 121.
artlkulutlk 125.era)
Jarraian gidari orok oinezkoekin elkarbizi-
tza-giroa sustatzeko kontuan hartu behar
lituzkeen arau batzuk aipatuko ditugu:
• Gida ezazu lasaitasunez, abiadura
mugak errespetatuz, ez ezazu bat-ba-
tean azeleratu eta balaztatu. Ez du
zentzurik abiadura gehitzeak urrune-
an errepidean gorri dagoen semáforo
bat ikusten bada. Gainera, zentzuz gi-
datzeak segurtasun handiagoa dakar
eta erregai-kontsumo txikiagoa.
• Oinezkoen eta gidarien arteko betiko
gatazketako bat oinezkoentzako pa-
saguneetan gertatzen da. Zirkulazio-
ko Erregelamendu Orokorreko 124.
artikuluan gidariari gelditzeko bete-
beharra ezartzen dio, baina honekas-
kotan ez dio araudiari jaramonik egi-
ten. Errespeta ezazu legeria eta oi-
nezkoak errespetatuko dituzu. Utzi
iezaiezu pasatzen, eskertuko dizute.
^ Oinezko, tximndulari eta gidarientzako elkarbizitza eskuliburua
1. GI DAR IA
Arau hausten baduzu eta zurejokabi-
dea gaitzesten badute, jakin ezazu ez
duzula arrazoirik.
• Gidari gisa berde dagoen semáforo bat
aurkitzen baduzu, baina trafiko handia
badago eta, argia aldatu bezain laster,
zebra-pasagunearen erdian geratzeko
aukera baduzu, ez ezazu aurrera jo,
gera zaitez lasai bidea hustu eta nor-
maltasunez ibil zaitezkeen arte. Oinez-
koen martxa errespetatu.
• Beste gatazka-iturrietako bat, norma-
lean garaje edo gune pribatuetarantz
doazen ibilgailuek espaloiak edo oi-
nezkoentzako kaleetan sartzea da. Go-
goratu, baimenduta badago, kontuz-
kontuz gidatu behar duzula, oso abia-
dura txikian eta oinezkoei pasatzen
utziz.
• Era berean, egoitza-kalearen seinalea
duten tarteei arrêta jarri. Gune horie-
tan, gehienezko abiadura ezin da 20
kilómetro ordukoa baino handiagoa
izan. Gainera, oinezkoak du lehentasu-
na eta jolasak eta kirolak garatzeko
galtzada hartzea baimenduta dago.
• Semaforoetan, pazientzia izan adineko
pertsonekin edo mugikortasun arazo-
ak dituztenekin. Baliteke galtzadan ja-
rra itzea semaforoak kolorez aldatu
duenean. Ez itzazu larritu, errespetuz
jokatu eta ulerkorra izan zaitez.
• Hiriaren barruan arriskurik handiena
eragiten duten egoeretako batatzera-
martxa ematen duen auto batek era-
gindakoa da. (Zirkulazioko Erregela-
mendu Orokorreko 80. eta 81. artiku-
luak) Arau orokor gida, gogoratu ma-
niobra hori debekaturik dagoela. Izan
ere, autoakahal duen guztietan aurre-
rantzjo behar du. Murrizketa horreta-
tik salbu daude aparkatzeko beharrez-
koak diren maniobrak.
Oinezko, tximndulari eta gidarientzako elkarbizitza eskuliburua ^
1. GI DAR IA
• Kasu honetan, kontuan izan ikuspena
oso murriztua delà. Baliteke oinezko
bat hain zuzen zure autoaren atzetik
pasatzea unerik desegokienean. Gai-
nera oinezkoa haur bat bada, bera hor
dagoela antzematea oso zaila da bere
altuera kontuan izanda. Horregatik
guztiagatik, oso kontuz aparkatu be-
har duzu, gertu inor ez dabilela ziurta-
tuz. Lagun batekin bazaude, eska ie-
zaiozu autotik jaitsi eta maniobra
zaintzeko.
• Ez zaitez ibili musika oso altu duzula.
Errespeta ezazu oinezkoek soinu zara-
tatsuak ez entzuteko duten eskubidea.
Zaratarikgabeko hiria hiri osasuntsua-
goa da. Gainera, istripu bat izateko
arriskua handiagoa da, entzumenik
gabe ibiliko baitzara.
BA ALZENEKIEN...
Mapfre Fundazioaren ikerketa berri
baten arabera, gidatzen zoazen
bitartean mugikorrarekin hitz egiteak
galarazi egin du hamar seinaletatik
seiri arrêta jartzea. Mugikorra hirian
erabiltzen baduzu, kaltetu nagusiak
oinezkoak dira, egoera horietan
harrapatzeko arriskuak izugarri egiten
baitu gora.
Pilota batek ustekabean errepldea gu-
rutzatzen badu.
% Hala bada, murriztu abiadura eta arrê-
ta areagotu, harekin jolasean ari ziren
haurrak ez baitira urrun ¡zango eta
galtzadan ager daitezke zuk han dau-
dela antzeman gabe.
^ Oinezko, txirrindulari eta gidarientzako elkarbizitza eskuliburua
1. GI DAR IA
3. Gidaria eta txirrindularia
Urtero Espainiako estatuko errepideetan
ehun txirrindularitik gora hiltzen dira.
Estatistika beldurgarria da eta gidari
guztiei hausnarrarazi behar lieke. Are ge-
hiago, Bide Segurtasunerako Mapfre
Fundazioak duela gutxi egindako ikerke-
ta baten arabera, hamar ezbehar larrie-
tatik bederatzitan, txirrindulariek autoen
aurka talka egin zuten edo autoek harra-
patu zituzten.
Gainera, 1994an guztira 152 txirrindula-
rik galdu zuten bizia hainbat zirkulazio
istriputan. Beste 2.200 larriki zauritu zi-
ren. Hilkortasun tasa txikiena izan zen
aldian (2001) hildakoen kopurua 74koa
izan zen. Gizarte honentzat zerga altue-
gia da hori, bâtez ere soilik beren kirol
gogokoenaz gozatzera egunero irteten
direnentzat.
Izan ere, 50 kilómetro orduko abiaduran
txirrindulari baten aurkako talka zuzen
batek bere bizikletarekin batera hamarga-
rren pisuko altuerara igo lezake. Nabar-
mendu behar da ere bai harrapatze hilkor
gehienak errepide zabal eta ikuspen ona
zutenetan gertatu zirela.
Kontuan izan beharreko datu gisa, adiera-
zi behar da Eusko Jaurlaritzak duela gutxi
egindako inkesta batek erakutsi duela
pertsonen 0/o46ak usté duela Euskadin gi-
dariek "ez dutela inola ere txirrindularia
errespetatzen".
ZEREGIN BEHAR DUZUN
% Txirrindulari bat aurreratzen duzunean,
errespeta ezazu beti metro eta erdiko
alboko gutxieneko tartea, legeak be-
hartzen duen bezala. Gainera, txirrin-
dulari bat gerturatzen denean murriz-
tu abiadura eta arrêta areagotu, mugi-
mendu arraro batek, haize bolada ba-
tek edo errepidean dagoen oztopo ba-
tek egoera erabat aida baitezakete.
Oinezko, txirrindulari eta gldarientzako elkarblzltza eskullburua
1. GI DAR IA
ZER EGIN BEHAR DUZUN
% Gogora ezazu bizikletan doan pertsona
bat aurreratu baino lehen ez baduzu le-
geak ezarritako ta rte a mantentzen ez
duzula soilik legea hautsiko, baizik eta
gainera bizitza bat arriskuan jarriko du-
zula.
% Azpimarratu behar da abiadura han-
dian aurreratzeak 'rebufo' efektua de-
ritzona eragiten duela, txirrindulariari
egonkortasuna galarazten diona. An-
tzekoa gertatzen da tona-kopuru han-
diko kamioi batek zure autoa abiadura
handian aurreratzen duenean.
% Aurreratzeko unea da, zalantzarik
gabe, txirrindulari baten segurtasune-
rako unerik arriskutsuena. Hala ere, ez
da bakarra. Tunel-seinaleak eragiten
dien elkarguneak, errotondak edo ze-
harbideak ere bizikletan dabiltzan
pertsonen segurtasunerako bereziki
arriskutsuak dira. Arrêta areagotu eta
pasatzea erraztu iezaiezu.
% Ez zaltez aztoratu txlrrlndularla
erreiaren erditik badoa. Hirian eta
jaltslera luzeetan, adibidez, hori egi-
teko eskubide osoa du, horrek zure
martxa geldiarazten badu ere. Hiriar-
teko errepideetan adeitasunezjakina-
razi iezaiozu ez dabilela behar duen
moduan. Ez ezazu klaxona gehiegi
edo zakar erablll.
% Ez erabaki zigorra zeuk ezartzea trafi-
ko-arau bat hautsi duen txirrindula-
riari eskarmentua ematen saiatuz, bel-
durtzeko asmoz zure ibilgailuarekin
ondotik pasatuz. Zure usiez ezusteko
soil bat besterik ez dena ezbehar bat
bihur daiteke. Seguru zuk ere inoiz le-
Oinezko, txirrindulari eta gldarientzako elkarblzitza eskullburua
1. GI DAR IA
gea hautsi duzula eta, horregatlk, inoiz
ez zaizu ondotik ia ukituz tona askoko
kamioi bat pasa.
% Beti jarrera baikorra izan ezazu. Ez
egotzi txirrindulariei zure gaitz edo
atzerapenen errua. Izan ere, espe-
rientziak erakusten du bizikletan doan
pertsona bat era egokian aurreratzea-
gatik ez duzula irratia sintonizatzean
edo ¡bilgailuaren barruan zigarreta
bat piztean baino denbora luzeagoa
galduko. Gogora ezazu 30 segundoko
atzerapena ez delà ezer txirrindularia-
ri eragin diezaiokezun arriskuarekin
alderatuta.
% H ¡rían oso garrantzitsua da atzerako ls-
piluetatik begiratzea ibilgailutik semá-
foro batean jaitsi baino lehen. Atea ire-
kitzean, bai zuk baita zure lagunek ere
txirrindulariren bâti istripu larria eragin
diezaiokezue. Trafikoko araudi berriak
alderdi horn arrêta berezia jarri dio.
% Txirrindulari denak ez dira berdinak. Ko-
lektibo guztietan bezala bada legea
hausten duenik eta bada, aldiz, galnon-
tzeko ibilgailuei ibiltzea ahalik eta ge-
hien errazten dienik ere. Dena den, go-
goratu zirkulazio-katearen maüa ahule-
netakoa direla eta euren eskubideak
errespetatuak izateko eskubidea dutela.
Oinezko, txirrindulari eta gldarientzako elkarblzltza eskullburua ^
1. GI DAR IA
BA AL ZENEKIEN...
Gidariek euren autoen abiadura soilik
5 km/orduko murriztuko balute,
txirrindularien kolektiboaren
hilkortasun tasa %25 jaitsiko litzateke.
...?
4. Gidaria eta gainontzeko
gidariak
Euskadin ibilgailuen kopurua 1.138.000koa
da. Zifra horrek gora egiten du urtero; ho-
rrek esan nahi du geroz eta pertsona gehia-
gojartzen garela bolantearen aurrean. Pre-
sak, auto-ilarak... Hiriko bizitza-erritmoak
batzuetan gainerako gidariekin era lotsaga-
bean eta, batezere, era ausartegian jokaraz-
ten gaitu.
ZER EGIN BEHAR DUZUN
% Gidatzeko jarraibide lasaia izan. Bolan-
tearen aurrean jartzean utzi aide baie-
ra oldarkortasuna. Eraiki dezagun guz-
tion artean hiri atseginago eta adei-
tsuagoa.
• Ez iezaiezu gainontzeko gidarien pro-
bokazio eta irainei jaramonik egin.
Erakutsi zu ongi hezitakoa zarela eta
gatazkak era baketsuan konpon dai-
tezkeela. Elkarrizketa eta malgutasuna
tolerantziarik ezaren aurrean.
• Zure bizia edo beste erabiltzaileena
arriskuan jartzeko adinako arduraga-
bekeria larri baten edo gidatze ausar-
tegi baten lekuko izan bazara eta hori
salatu nahi baduzu, dei egin iezaiozu
Oinezko, tximndulari eta gidarientzako elkarbizitza eskuliburua
1. GI DAR IA
Ertzaintzari. Horregatik ez zara salata-
ri bat ¡zango, herritar baten betebeha-
rra beteko duzu soilik.
• Ez ezazu sekula zigorra zuk zeuk jarri,
ezta trafikoko eztabaidak zure kabuz
erabakitzen saiatu ere. Zure senetik
atera zarela ikusten baduzu, gera zai-
tez ibilgailuaren barman.
• Auto-ilararen batean harrapatuta
ikusten baduzu zure burua, saia zaitez
klaxona ez jotzen. Gogora ezazu de-
bekatua dagoela eta kutsadura akus-
tikoa hiriko arazo nagusienetako bat
delà. Autobide edo autobia batean
bazaude, jarrai ezazu zure erreian. Ez
ezazu behin eta berriz zure ibilbidea
aldatu, mugimendu horiek bidea are
pilatuago egotea eragingo dute eta.
Gainera, ez ezazu sekula bazterbidea
erabili ilaratik irteteko, hori jokabide
zakarra eta insolidarioa da, liskar
neurrigabe eta bortitzak eragin ohi
dituena.
• Istripua delà eta ilarak sortzen badira,
arrêta handiz ibili ezbeharra gertatu
den gunera iristen zarenean. Murriztu
abiadura, baina sekula ez geratu kux-
kuxeatzeko edo ezbeharraren ondo-
rioak ikusteko. Hori egiten baduzu,
zirkulazio moteldu eta oztopatuko
duzu. Hori, ‘behi-efektua' deritzona
da eta, aldi berean, beste ibilgailu
batzuekin kolpatzea edo talka egitea
ekar dezake.
Oinezko, tximndulari eta gidarientzako elkarbizitza eskuliburua
1. GI DAR IA
ZER EGIN
Bi gidarik zirkulazioa oztopatzen ba-
dute eztabaida bat delà eta.
% Lehendabizi, ez ezazu sekula zure ibil-
gailuko klaxona jo presa sartu edo
protesta egiteko. Jokabide horrekin le-
henagotik sututa zegoen tentsio-ego-
era areagotuko duzu. Giroa lasaitu be-
lla r da, ez egoera gehiago xaxatu.
% Eztabaida luzatzen bada eta oraindik
modu baketsuan ari badira, sala zaitez
bitarteko izaten, jarrerak bat egiten,
egoera arindu ezazu. Ulertarazi iezaiezu
ez duela merezi ‘ikuskizun' hori egiteak.
% Liskarra okerragotzen bada, del egin
poliziari. Gainontzeko gidari eta oinez-
koak ohartarazi. Gidariek liskarra ber-
tan behera utzi lezakete lekuko asko
daudela ohartzen badira.
ZER EGIN
Zauriturik gabeko istripu arin batean
ikusten badut nire burua.
% Lehendabizi, beste gidari edo gidarie-
kin hitz egin. Jarrera baikorra erakutsi,
laguntzeko prest zaudela adieraziz. Bi
alderdiak ez badatoz bat ezbeharra
nota gertatu den diagnostika-
tzerakoan, adiskidetasunezko istripu-
aitorpena bete dezakete. Kasu horre-
tan, saia zaitezte ibilgailuak bazterrera
era ma te n horiek zirkulazioa oztopat-
zen badute.
% Nola gertatu den eta arduraduna nor
izan den ados ez bazaudete Udaltzain-
goari dei diezaiokezue argiketa bat ire-
ki eta gertatutako iker dezan. Kasu ho-
rretan, ibilgailuen aseguru-etxeak
izango dira kalteak ordaintzerakoan
ados jarriko direnak.
Oinezko, txirrindulari eta gidarientzako elkarbizitza eskuliburua
1. GI DAR IA
ZER EGIN
Istripu larri bat izan badut
% Lehendabizi, biktimez ardura tu behar
da. Lasaitasunezjokatu. Gogora eza-
zu larrialdi zerbitzuei dei egiteko be-
tebeharra duzula. Ez itzazu zaurituak
mugitu. Laguntza iristen ez bada eta
istripua izan dutenak oso larri ba-
daude, denborak aurrera egin ahala
bere bizia arriskuan badago, autoes-
kolan ikasitako lehen laguntzako
ezagutzak aplika itzazu. Ez ezazu ari-
negi jokatu, itxoin ezazu, ahal bada,
anbulantziak iritsi arte. Egoera larri
batean zalantzarik izanez gero, SOS
DEIAK i i2 larrialdi zerbitzuekin ha-
rremanetan jarri eta euren aholkuak
jarrai itzazu.
BA AL ZENEKIEN...
Urtero Estatúan 10.000 trafiko-
eztabaida egoten dira adituen arabera.
Horietatik %15 liskar bortitz batean
amaitzen da.
...?
5. Gidaria eta ingurumena
Auto gehienek funtzionatzeko erregai
fosilak erabiltzen dituzte. Energia-iturri
horiek motorrean erretzeak atmosferara
gas kutsatzaileak botatzea eragiten du,
besteak beste karbono dioxidoa (C02),
planetaren gehiegizko berokuntzaren
eragile nagusia. Gertakari hori, egun, gi-
zateriaren ingurumen-arazo nagusiena
Oinezko, txirrindulari eta gidarientzako elkarbizitza eskuliburua
1. GI DAR IA
da. Jakitun izan behar zara, zure auto pri-
batua erabiltzen duzun bakoitzean, natu-
raren suntsipen globala areagotzen ari
zarela.
ZER EGIN DEZAKEZUN
% Lehenengo neurria, liburu honetan le-
hen azaldu dugun bezala, gure ibilgai-
lua ezinbestekoa denean bakarrík era-
biltzea da. Azkenean etxetik zure ibil-
gailuan irtetea erabakiz gero, jarraian
aholku batzuk eskaintzen dizkizugu
eragin ekologikoa murrízteko.
% Bioerregaiak erabili zure autoaren
motorrak onartzen baditu. Bioetanola
gasolinaren ordezko ona da, zereal-
haziak ehotuz, biomasa prozesatuz
eta alkohola gehituz lortutako erregai
ekologikoa baita. Beste aukera bat
biodiesela -laudare- eta hondakln-
olioekin lotuta dagoena- erablltzea
da; Euskadlko halnbat gasollndegltan
aurkl dalteke.
% Murrlztu abladura. Gogoratu orduko
laurogel kilometrotik gora, gasolina
kontsumo izugarria behar déla abia-
dura gutxi ¡gotzeko.
% Zure autoak ahalik eta gehien iraun
dezan saiatu. Motorra behar bezala
mantendu. Eta, batez ere, aida ezazu
autoz benetan behar duzunean, ez
utzi moda edo ezarritako behar so-
zialek eragiten. Desegiteko lekura bi-
daltzen diren auto asko primeran da-
biltza.
% Azkenlk, ez ezazu objekturik ezta za-
borrik ere leihatilatik bota. Ezta ziga-
rretarik ere. “Txerrikeria" bat izateaz
gain, baso-suteak eragin ditzakete
eta debekatuta dago.
Oinezko, tximndulari eta gidarientzako elkarbizitza eskuliburua
1. Txirrindularia eta gidaria
Udako hilabeteetan astebururo bi milioi
pertsona baino gehiago irteten dira Esta-
tuto errepideetara bizikletan ibiltzera. Eus-
kadin 120.000 baino gehiago dira. Txirrin-
dulariak gogoratu behar du ez dabilela ba-
karrik bidean. Izan ere, trafikoaren bolu-
menak eta auto kopuruak gora egiten du
urtero. Testuinguru horretan, bi gurpilen
zaleak legea zehatz-mehatz bete behar du
eta, gainera, gainontzeko ibilgailuen zirku-
lazioa ahalik eta gehien erraztu behar du.
ZER EGIN BEHAR DUZUN
% Txirrindulariaren segurtasunerako al-
clerdi nagusia bizikleta egoera onean
edukitzea da. Berraztertu pneumatlko-
ak eta bizikletaren beste zati garran-
tzitsuak, adibidez, direkzioa eta balaz-
tak. Ez zaitez sekula errepidera irten
egoera txarrean dagoen materlalarekln,
zure segurtasuna eta zure ingurukoena
arriskuan jarriko baituzu.
% Bereziki garrantzitsua da era berean
gainontzeko gidariek ikusteko moduan
ibiltzea. Horretarako, kolore biziko
arropak janztea aholkatzen da. Gauez,
herrietatik kanpo eta tunelaren seina-
leak eragiten dien tarteetan, baita
ikuspena urria den egoeretan ere, de-
rrigorrezkoa da aurreko eta atzeko ar-
giak erabiltzea. Halaber, atzeko distira-
gailu edo katadioptriko bat erabiltzea
derrigorrezkoa da egunez ere. Azkenik,
eguzkia sartu ondoren, Ibilgailuen
Erregelamendu Orokorreko 22. artlku-
luak 150 metro ko distantziara Ikus dal-
tekeen arropa Islatzalle bat janztera
derrlgortzen du.
Oinezko, tximndulari eta gidarientzako elkarbizitza eskuliburua ^
% Ez ahaztu inoiz kaskoa. Gogoratu hlrlar-
teko bideetan hori erabiltzea derrigorrez-
koa delà. Nahlz eta egla den blzlkleta-
ohltura handla duten Holanda edo Danl-
marka bezalako herrlaldeetan kaskoa
erabiltzea hautazkoa den, frogatuta dago
eroriz gero segurtasun-elementu ga-
rrantzltsua delà eta, neurrl txlklagoan,
abladura txlkl edo murriztuan gertatzen
dlren harrapatzeetan. Ez Iezalozu jara-
mon egln Ibllgallu batek harrapatuzgero
babesgarrl horrek ezertarako bailo ez
duela esaten duenari, Izan ere, erreplde-
an aurrelkusl ezln dlren gauzakgertatzen
dira eta auto batek harrapatzeko arris-
kuaz gain badlra bestelako arrisku egoe-
rak ere.
% Zlrkulazlo-arauak zehatz-mehatz bete
Itzazu eta arrêta berezla jam selnaleel.
Gogoratu 'stopak', semaforoak eta pa-
satzen uzteko 'Utzl pasatzen' selnaleak
ez dlrela errepldean besterikgabe koka-
tu, balzlk eta elkargune eta bldeguru-
tzeetan, txlrrlndularlaren segurtasunera-
ko leku arriskutsuetan, zlrkulazloa erre-
gula tzen dute.
BA ALZENEKIEN...
Kaskoa bizitza da eta horren erabilpen
maila oso txikia da. Eusko Jaurlaritzak
2003an egindako ikerketa baten arabera,
14 eta 44 urte bitarteko txirrindularien
%50 bakarrik irteten da errepidera
segurtasun-gailu horrekin. Adin-tarte
horretan bertan, inkesta egindakoen
artean ia beti erabiltzen zutela erantzun
zutenen portzentajea soilik %30 zen.
...?
Hf^j Oinezko, txirrindulari eta gidarientzako elkarbizitza eskuliburua
2. TXIRRINDULARIA
% Gicla rien muglmenduak ahalik eta gehien
erraztu, bâtez ere taldean bazablltza. Go-
goratu errepldea denona delà. Añal bada
galtzadatik urrunen dagoen bazterbicleko
zatitik ibilzaitez. Errespetatu lehentasun-
arauak errotonda eta bidegurutzeetan
sartzean.
% Acllerazlzure muglmenduak. Gogoratuez
zaudela bakarrik errepidean eta beraz, bi-
dearen gainontzeko erabiltzaileei zure
asmoak ohartarazi behar dizkiezu. Nagu-
siki adierazi behar duzuna ondokoa da:
% Gidariekin adeitsua izan zaitez. Beren
jokabidea gaitzetsi behar baduzu, egin
ezazu zentzuz. Semáforo batean geldi-
tuta badago, ez ezazu barruan doana
iraindu eta, are gehiago, ez ezazu urra-
tzailearen ibilgailua kolpatu. Jokabide
ausartegi bat ikusi eta salatu nahi ba-
duzu, autoaren matrikula idatzi eta be-
rehala ohartarazi Ertzalntza. Ez ezazu
Inolz zlgorra zuk zeuk apllkatu.
2. Txirrindularia eta oinezkoa
Interes eta alderdl batzuetan bat etorri
arren -bl kolektlboak motor-lbllgalluen
biktima Izan daltezke-, txlrrlndularl eta ol-
nezkoen arteko harremana beti Izan da
asaldatua eta oraln ere hala ¡zaten jarral-
tzen du. Bl norabldeetan ematen dlren
galtzespenak la betl bl taldeetako batek be-
rezlkl bestearentzat gordetzen den lekua
hartzen duenean ematen dira. Espalolak
eta bldegorrlak orduan etengabeko gataz-
ka-lturrl blhurtzen dira.
Duela gutxl Eusko Jaurlarltzak eglndako ln-
kesta batek erakusten du solllk herrltarren
%15ek usté duela txirrindularia "oso adei-
tsua" delà olnezkoeklko; %20k uste du "ez
oso adeitsua" edo "ez adeitsua" delà.
Ikerketa berak zlurtatzen du txlrrlndularlek
jasandako Istrlpuen °/o4 olnezko bat harra-
patzegatlk ¡zaten delà.
Oinezko, tximndulari eta gidarientzako elkarbizitza eskuliburua
2. TXIRRINDULARIA
ZER EGIN BEHAR DUZUN
% Bizikletan bazoaz errepidetik edo blzlkle-
tak baimenduta dauden bideetatik ¡bilí
behar zara. Ez ezazu sekula espaloirik
ezta oinezkoentzako biderik ere hartu.
Leku horietako bat gurutzatu behar Iza-
nez gero, jaitsi zaitez bizikletatik. Horrek
ez dizu atzerapenik eragingo. Kontuan
izan pedalei poliki eragitearen, balazta
jarrita eta oinezkoak salhestuz -gehle-
nak zu hortik ibiltzeagatik haserretuta
dabiltzanak- eta oinez jarraitzearen ar-
teko ezberdintasuna, luzarora, ¡a hutsala
delà.
% Hlritlk zoazenean zuhurra Izan zaitez.
Ballteke olnezkoren batek Inolako arra-
zolrik gabe galtzada hartzea. Arretazjo-
katu semaforoetan eta oinezkoentzako
pasaguneen Inguruan. Kontuz parke,
eskola, haurrak dablltzan gune eta adl-
nekoentzako egoltzetatlk gertu dauden
guneetan. Izan ere, haur eta adlnekoen
erreakzlo eta muglkortasun galtasuna
helduena balno txlklagoa da.
BA ALZENEKIEN...
11
Txirrindulari eta oinezko baten arteko
talkak, 25 km/ordura, zauri larriak
eragin diezazkioke bai oinezkoari baita
bizikletan doanari ere. Murriztu
abiadura bien onerako.
...?
% Bldegorri batetlk blzlkletarekln zoaze-
nean eta berezlkl blzlkletentzako den
leku batetlk doan oinezko batekln topo
eglten duzunean, ez zaitez haserretu.
Lehendablzl, geldltu beharrezkoa bada.
Ez zaitez sekula pasa oinezko baten ger-
tutlk hura Izutu edo eskarmentua ema-
teko asmoarekln. Ez Iezalozu garrasl
egln ezta era bortltzean galtzetsl ere.
Pentsa ezazu agían ez delà ohartu de-
bekatuta dagoen zerbalt eglten ari delà.
Azalpen atsegln batek eglndakoa uler-
taraz llezaloke eta ballteke hórrela hu-
rrengoan blzlkleten bldea ez erablltzea.
|j^ Oinezko, txirrindulari eta gidarientzako elkarbizitza eskuliburua
2. TXIRRINDULARIA
ZEREGIN BEHAR DUZUN
% Ibilera mistokoak (oinezkoak eta txi-
rrinclulariak) diren bideetan abiadura
murriztu. Bi kolektiboen zirkulazioa be-
reizita dagoen bideetan, bizikletentza-
ko dena bakarrik erabil ezazu. Arrêta
areagotu, batez ere aurreratzerakoan.
Zuhurtasunez ibili.
% Ibilgailuen Erregelamendu Orokorreko
22. artikuluaren arabera: klaxona edo
txirrina bat oso erabilgarria da oinezko-
eizu horzaudela jakinarazteko. Autoen
kasuan erabilgarritasunik ez duen
arren, motorren zaratarengatik eta gi-
daria autoaren barruan doalako, oso
tresna baliagarria da oinezkoei eta gai-
nontzeko txirrindulariei ohartarazteko.
ZEREGIN
% Oinezko bat harrapatzen badut: Lehen-
dabizikoa lasai egotea. Zaurien larrita-
suna egiaztatu. Ez ezazu inoiz biktima
mugitu ezta altxatzen lagundu ere. Au-
kera on bat istripua izan duenaren se-
nitartekoren batí deitzea da gertatuta-
koa azaltzeko eta gertaera jazo den le-
kuan ager dadin eskatzeko.
% Bere egoera larda bada, ordea, dei ezazu
SOS DEIAK 712 zenbakira. Ez ezazu inoiz
ihes egin edo aide egiten saiatu, salatua
izan zaitezke laguntzeko betebeharra ez
betetzearen delituagatik. Kasu horietan,
komeni da erantzukizun zibileko aseguru
on bat kontratatua izatea oinezko batí
eragin diezazkiokezun kalteak estaltzeko.
3. Txirrindularia eta gainontzeko
txirrindulariak
Taldean bizikletan ibiltzera zeure burua ba-
besteko neurri on bat izan daitekeen arren,
txirrindulariak kontuan izan behar du ere bai
kirol hori taldeka burutzeak arrisku batzuk
dituela. Era berean, kontuz ¡bilí behar da
gure aurkako norabidean doazen txirrindu-
lariekin.
KONTUAN IZAN BEHAR DUZU
% Norbaitekin hatera joatean burutzen den
ohiko akatsa gidatzean arrêta murriztea
da. Lagunekin goazenean seguruago sen-
titzen gara. Horri gehitzen badiogu berri-
ketan eta giro ederrean goazela, emaitza
errepidean jarritako arrêta nahiko mu-
rriztea izan ohi da. Goza ezazu, baina saia
zaitezkontzentrazioa ezgaltzen. Gogora-
tu, gainera, talde batek ustekabe baten
aurrean -txakur bat, norabide debeka-
tuan doan auto bat...- erreakzio eta mu-
gimendu gaitasuna bakarrik doan txirrin-
dulari batena baino urriagoa delà.
% Kontuan izan ere bai taldean ibil daite-
keela, baina ez tropelean. Hau da, ge-
hienez, txirrindulariak binakako lerroan
joan daitezke; ¡kuspena urna bada bata
bestearen atzetíkjoan behar dira.
Oinezko, txirrindulari eta gidarientzako elkarbizitza eskuliburua
2. TXIRRINDULARIA
BA AL ZENEKIEN...
Duela gutxi Eusko Jaurlaritzak egindako
inkesta baten arabera, txirrindulariek
jasaten dituzten istripuen %7
beste bizikleta batzuen aurka talka
egiteagatik gertatzen dira.
?
4. Txirrindularia mendian
Egunero hazten doa mendiko txlrrlndula-
ritzarako zaletasuna. Mendira irten behar
baduzu, komeni da oinamzko segurtasun
neurri batzuk gogoraraztea. Kontuan izan
behar da ere bai txirrindulariak bideak ne-
kazaritzako eta lur guztietarako ibilgailue-
kin, eta, batez ere, mendizale eta txangoza-
leekin partekatu behar duela.
ZER EGIN BEHAR DUZUN
% Ibilbide berri edo inguru ezezagun bate-
tik bizikletan ¡bützera bazoaz, norbaite-
kin joatea. komeni da. Gainera, garran-
tzitsua da telefono mugikor bat eta lin-
terna txlkl bat eramatea, balta janana
eta ura ere. Morí guztla oso erabllgarri
¡zango zaigu galduz gero.
% Beste neurri on bat lagun edo senitarte-
ko batí egingo dugun ibilbidea zein den
adieraztea da.
% Errespeta itzazu ibiltariak. Gogoratu
mendian sen onak pasatzeko lehentasu-
na bed ibiltariei ematen diela. Era bere-
an, arrêta areagotu ganadua dabilen le-
kuetan eta jaitsiera luzeetan. Kontuan
izan animaba edo ibilgailuren bat azal
daitekeela ustekabean edozein bihurgu-
netik irtetean.
% Ingurumena errespeta ezazu. Ez itzazu
energia-barratxoen bilgarriak ezta bes-
telako zakarrik bota.
^ Oinezko, txirrindulari eta gidarientzako elkarbizitza eskuliburua
3. üinezkoa
Ehunka mila pertsona mugitzen dira oi-
nez egunero Euskadiko hiri eta herrieta-
ko kaleetatik. Milioika joan-etorri dira
eta beti ez dira behar adinako arduraz
egiten. Oinezkoa, txirrindulariarekin bâ-
tera, zirkulazio-kateko mailarik ahulena
da. Komeni da zuhurtasuna areagotzea
eta zure burua babesteko neurri nagu-
siak ezagutzea lasai eta segurtasunez
ibili a ha I izateko.
1. üinezkoa eta gidaria
Euskadin, 2004an, ia 300 oinezko harra-
patu zituzten, erregistratutako trafiko is-
tripuen °/o1. Portzentaje baxua da, baina
biktimentzako ondorio latzak dakartza-
na, oinezko baten karrozeria bakarra bere
gorputza da eta. Kasu askotan, istripua
oinezkoa beraren zuhurtziarik ezagatik
gertatu zen. Semaforoak gorri daudene-
an pasatzea, kalea zirkulazioari arrêta ja-
rri gabe pasatzea edo gauez errepidetik
ibiltzea dira gehien burutzen diren au-
sarkerietako batzuk.
ZEREGIN
% Errespeta itzazu betizirkulazio-arauak.
Ez ezazu pentsa zuri ez dagozkizula
oinezkoa zarelako. Gogoratu ezbe-
har-kopurua murriztea guztion lana
delà.
Oinezko, txirrindulari eta gidarientzako elkarbizitza eskuliburua
3. OINEZKOA
% Ezgurutzatu inoizsemaforoa gorri ba-
dago. Ibilgailurik ez da tor re la dirudien
arren, auto bat edozein unetan ager
daiteke bestaldera pasatzeko denbora-
rik eman gabe.
% Ez pasa argia berde jarri bezain pronto,
egiazta ezazu lehendabizi autoak erabat
gelditu direla. Segurtasun neurri ona da.
% Zebra-bideak. Gogoratu zuk duzula le-
hentasuna, baina gurutzatzen hasi bai-
no lehen egiazta ezazu autoa gelditu
egin delà eta benetan pasatzen uzten
dizula.
% Adinekoa bazara, arrêta areagotu.
Pentsa ezazu zure erreflexuak eta ikus-
mena ez direla lehengo berak.
% Kontuz aparkatzen ari diren autoekin.
Ahal baduzu ez zaitez atzera-martxa
eman behar duen ibilgailu baten atze-
tik pasa.
% Ahal baduzu ez zaitez gauez hlrlarteko
errepideetatik ¡bill. Gogoratu beste bi-
derik ez bad ago, galtzadako ezkerreko
aldeko bazterbidetik joan beharko du-
zula. Era be rea n, gidariei zu horzaude-
la jakinarazteko atzera islatzeko gailu
bat erabiltzeko betebeharra duzu. Go-
goratu debekatuta dagoela autobide
eta autobietan Iblltzea.
|j^ Oinezko, txirrindulari eta gidarientzako elkarbizitza eskuliburua
3. OINEZKOA
% Azkenik, sala zaltez galtzada ez guru-
tzatzen telefono mugikorra darabilki-
zunean. Gidariei gertatzen zaien beza-
la, mugikorrak arrêta galarazi diezazu-
ke eta egoera arriskutsua eragin.
BA AL ZENEKIEN...
Estatúan 2002an harrapatu zituzten
oinezkoen %67 65 urtetik gorako
adinekoak edo 14 urtetik beherako
haurrak ziren.
...?
% Gidaria bazara eta matxura bat baduzu,
gogora ezazu ¡bllgallua bidetik ahalik eta
urrunen aldendu behar delà eta ibilgai-
lutik irtetean txaleko islatzailea jantzi
behar duzula. Hori egin bezain faster oi-
nezkoa bihurtuko zara. Ez ezazu matxu-
ra konpondu zuretzat edo gainerako gi-
darientzat arriskutsua bada.
% Ausarkerlazko gldatze baten aurrean
bazaude, salhestu gldarlarekln Izan de-
zakezun gatazka. Ez ezazu ¡bllgallua kol-
patu ezta here bldean jam ere martxan
jarri dadln eragozteko. Ertzalntzarl edo
Udaltzalngoarl jaklnarazl Iezalezu ger-
tatutakoa.
2. Oinezkoa eta txirrindularia
Euskal hirietan egunero gertatzen den ego-
era da: Qazte bat bizikletan doa espaloitik
eta oinezko baten gogor gaitzesten dio
bere portaera. Dirudienez oinezkoak eta
txirrindulariak ez dira ondo moldatzen. Ba-
tak bestearen aurka duen haserre hori beti
pizten da talde horietako batek bestearen-
tzat bereziki den lekua hartzen duenean.
Legeak argiak dira, baina tolerantzia ere
sustatu behar dugu eta neurrian erreakzio-
natu behar dugu mota horretako "harra-
patze bat" gertatzean. Azken batean, oinez-
koak eta txirrindulariak bide-segurtasuna-
ren mapako atal ahulenak dira.
ZEREGIN BEHAR DUZUN
% Lehendabiziko urrezko araua bereziki
txirrindularientzat diren bideetatik ez
ibiltzea da. Baina, nola ezberdindu zir-
kulazio mistoko guneak bereziki bizi-
kletentzat direnetatik? Jakin dezazula,
Euskadin, bizikleta-errei eta bidegorri
gehienak behar bezala seinaleztatuta
daudela. Horietan, oinezkoak ibiltzea
debekatuta dago.
Oinezko, txirrindulari eta gidarientzako elkarbizitza eskuliburua
3. OINEZKOA
% Oinezkoak kontuan izan behar duen
beste gauza garrantzitsu bat txirrindu-
laria espaloian ibiltzeari dagokiona da.
Zehazki debekatuta dago, espresuki
baimendu eta seinaleztatutako oinez-
koentzako zeharbideetan salbu. Zu oi-
nezkoa bazara eta txirrindulari batekin
topo egiten baduzu debekatuta duen
gune batean, ohartarazi modu onean
txirrindulariari irregulartasun bat egi-
ten ari déla. Argia izan zaitez, baina
ongi hazitakoa.
% Zakurrarekin bazabiltza, lotuta eraman
ezazu. Askatuta badaramazu bizikletan
doazen pertsonen gainera salto egin
edota horiek izutu ditzake, horiei estu-
tasunak sortuz. Parke eta gune berde-
etan, zaindu ezazu gertutik zure mas-
kota.
% Azkenik, eta gomendio hau bereziki ga-
rrantzitsua da oinezkoentzat, kontuan
izan bizikleta oso garraiobide isila delà.
Askotan oinezkoa entzumenaz balia-
tzen da ibiltzerakoan. Orduan oinezkoa
kalea gurutzatzen hasten da ez duelako
gertu dagoen motor baten zaratarik
entzun. Qogora ezazu, galtzada guru-
tzatu baino lehen begira ezazu, txirrin-
dulari bat pasatzear egon daiteke eta.
ZER EGIN
Espaloitik txirrindulari bat ziztu bizian
badator -erabat debekatuta dago-.
% Saiatu urduri ez jartzen. Seguruenik
arazorik gabe saihestuko zaitu. Zauden
tokian ez badiozu bidea oztopatzen,
geldi geratu. Bizikletan doan pertsonak
harrapatu zaitzakeela uste baduzu, aide
batera baztertu zalantzarik gabe. Kasu
horietan, zalantza lagunlk okerrena
izan ohi da. Bien zalantzak istripu bat
eragin dezake.
|j^ Oinezko, txirrindulari eta gldarientzako elkarblzitza eskullburua
1. Kuatriziklo arinak edo
ziklomotorrak
Euskal errepideetatik mila kuatriziklo in-
guru dabiltza. Qidabaimenik behar ez du-
ten miniauto horiekgeroz eta ugariagoak
dira, bâtez ere landa-guneetan. Errepide-
an ibilgailu horietako bat topatzen badu-
zu, gogoratu ziklomotor bat bailitzan jo-
katu behar duzula.
Kuatrizikloa beti bazterbidetik ibili behar
da. Autoan bazoaz, kontuz ibili aurrera-
tzerakoan, zentzuzko alboko distantzia
mantendu.
Bideakezbadu bazterbideriketa kuatrizikloa
erreiaren erditik badoa, ez presatu gidaria. Ez
ezazu klaxona jo ezta argiekin distirarik egin
ere, debekatuta baitago eta miniautoaren
gidaria urduri jarri besterik ez duzu egingo.
Kontuan izan ibilgailu horiek gehien erabil-
tzen dituztenak pertsona helduak direla. La-
sai egon zaitez eta trafiko-arauek baiment-
zen dutenean aurreratu ezazu.
2. Ibilgailu bereziak eta
nekazaritzakoak
Qidatzen ari zaren bitartean errepidean
ibilgailu berezi edo nekazaritzako bat to-
Oinezko, tximndulari eta gidarientzako elkarbizitza eskuliburua
4. BIDEAREN GAINONTZEKO ERABILTZAILEAK
patzen baduzu arretaz gidatu. Lehenda-
bizi, errespeta ezazu gutxieneko segur-
tasun-tartea, izan ere, konboiak aurrez
ohartarazi gabe balaztatu dezake eta zama
mugitu daiteke.
Beti segurtasun baldintzetan aurreratu.
Kontuan izan ibilgailu mota horiek (za-
baleran eta batez ere luzeran) ohiko ibil-
gailuak baino handiagoak direla eta zai-
lagoa izango delà, beraz, aurreratzea.
Beste behin, pazientzia izan eta ez hase-
rretu beste autoek konboia aurrera deza-
zun presatzen bazaituzte. Inolako arris-
kurik ez dagoela ziur zaudenean bakarrik
aurrera ezazu.
3. Galtzadan dauden animaliak
Kontuan izan behar da errepidea (autobia
eta autobideak salbu) norbaitek gidatzen
dituen etxeko animaliek ere erabil dezakete-
la. Hori bide alternatiborik existitzen ez den
Ü3 Oinezko, tximndulari eta gidarientzako elkarbizitza eskuliburua
4. BIDEAREN GAINONTZEKO ERABILTZAILEAK
BA AL ZENEKIEN...
Animalia basati gehienen begiek distila
egiten dute iluntasunean autoaren
argiek argitzean. Horrek arrêta
areagotzeko lehenengo alarma-seinalea
izan behar du.
...?
kasuetan so i I i k gertatzen da. Nabarmendu
behar da era berean balitekeela galtzadan
espezie basatiak edo kontrolik gabeko gana-
dua bat-batean azaltzea.
Urtero gora egiten du horrek sortzen di-
tuen istripu-kopuruak. Estatúan, 2004an,
guztira animaliak zerikusia izan zuten
6.225 ezbehar izan ziren, horien °/o70, es-
pezie zinegetikoak izan ziren (basurdeak
eta orkatzak, batez ere).
Ezusteko bat saihesteko modu onena behar
bezala seinaleztatutako guneetan abiadura
murriztea da. Era berean, gidariak bidearen
gainontzeko erabiltzaileen segurtasuna
arriskuan jartzen ez duenean soilik saihes-
tu behar du animalia.
ZEREGIN
Jabeak gidatutako etxeko animalia tal-
de batekin topo egiten badut
% Zuk ez duzu lehentasuna ondoko ka-
suetan:
1. Behar bezala seinaleztatutako abelbide-
etan.
2. lure Ibllgalluarekln beste bide batean
sartzeko blra egiten duzunean eta hori
gurutzatzen ari diren animaliak daude-
nean, horientzako pasagunerik ez bada-
go ere.
3. Ibilgailuak abelbiderik ez duten anima-
liek hartutako bazterbide bat gurutza-
tzen duenean.
ZEREGIN
Animalia basati bat harrapatzen duda-
nean.
% Lehendablzlko gauza da Istrlpuaren le-
kua behar bezala seinaleztatzea eta Er-
tzalntzarl deitzea.
Nork hartzen du kalteen ardura ?
% Istripua jasan duen gidariak trafiko-arau-
dla hautsl badu (gehleglzko abiadura,
mozkorkerla...) erantzuklzuna zuzenean
berari dagoklo 17/2005 legeko Bederatzi-
garren Xedapen Gehlgarriaren arabera.
Ezbeharra Izan duen autoa behar beza-
la bazebilen, kalteak ordaintzea inguru-
ko ehiza-lursailen jabeari edo adminis-
trazioari dagokio, istripua jarduera zi-
negetikoak zuzenean eraginda izan den
ala ez kontuan harturik.
Oinezko, txirrindulari eta gidarientzako elkarbizitza eskuliburua
5. Eranskina
Helbide eta telefono baliagarriak:
% EUSKO JAURLARITZA: www.euskadi.net
Trafiko Zuzendaritza:
Tel: 945 018 744
% TRAFIKOREN INFORMAZIOA:
http://www.trafikoa.net
Tel.: 902112 088
% Bizkaian, zure mugikorrean jaso
ditzakezu trafiko arazoaei buruzko
informazioa: www.bizkaimove.net
% DIRECCIÓN GENERAL DE TRÁFICO (DGT)
Tel.: 900123 505
% PUNTUZKO BAIMEN BERRIA:
www.permisoporpuntos.es
% LARRIALDIAK:
SOS Deiak: 112
DYA:94 410 10 10
Cruz Roja: 902 222 292
Bomberos: 080
% KOTZEA PARTITZEKO:
www.compartir.org
% HIRIKO TXIRRINDULAREN BILBOKO
ELKARTEA: www.bizizbizi.org
% HIRIKO TXIRRINDULAREN GASTEIZKO
ELKARTEA:
www.pagina.de/bizikleteroak
% HIRIKO TXIRRINDULAREN DONOSTIAKO
ELKARTEA: www.kalapie.org
% BIZIKLETAREN DEFENTSARAKO
KORDINAKUNDEA: www.conbici.org
Oinezko, tximndulari eta gidarientzako elkarbizitza eskuliburua | |
